สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) จับมือกับธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เดินหน้าสร้างพื้นที่ทดสอบนวัตกรรมด้านการเงินที่เชื่อม ตลาดทุน–สินทรัพย์ดิจิทัล–ระบบชำระเงิน เข้าไว้ด้วยกัน ภายใต้แนวคิด “Full loop” ตั้งแต่กระบวนการลงทุน ไปจนถึงการจ่ายเงินและชำระราคาที่เกิดขึ้นแบบอัตโนมัติ

ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนสัญญาณเชิงนโยบายว่า โครงสร้างตลาดทุนไทยกำลังถูก “ออกแบบใหม่” ให้รองรับระบบนิเวศดิจิทัลมากขึ้น ไม่ใช่แค่การเปิดรับสมัครโครงการทดลองทั่วไป แต่เป็นการขยับจากระบบที่ทำงานแบบแยกส่วน ไปสู่ระบบที่เชื่อมโยงกันอย่างไร้รอยต่อ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดความเสี่ยง และทำให้การกำกับดูแลทำได้ใกล้เคียง “เรียลไทม์” มากขึ้น

Sandbox ใหม่ “Full loop” คืออะไร?

ที่ผ่านมา ก.ล.ต. มี Regulatory Sandbox สำหรับให้เอกชนทดสอบนวัตกรรมที่ยังทำไม่ได้ภายใต้กรอบกฎหมายปกติ ครอบคลุมธุรกิจหลักทรัพย์ สัญญาซื้อขายล่วงหน้า และสินทรัพย์ดิจิทัล เป้าหมายไม่ใช่แค่ “ให้ลอง” แต่เพื่อเปิดทางให้เกิดโมเดลธุรกิจใหม่ เพิ่มทางเลือกให้ผู้ใช้บริการ และสร้างผลลัพธ์เชิงโครงสร้างในระยะยาว

รอบนี้จุดต่างคือ การเชื่อมต่อกับระบบชำระเงินของ ธปท. โดยเฉพาะกรอบทดสอบ programmable payment หรือ “การชำระเงินที่กำหนดเงื่อนไขได้” เช่น เมื่อเงื่อนไขครบ ระบบจ่ายเงินให้ทันที ลดขั้นตอน ลดการพึ่งพาคน และลดความเสี่ยงในการส่งมอบ/ชำระราคาในธุรกรรมตลาดทุน

programmable payment จะเปลี่ยนเกมตลาดทุนอย่างไร

การชำระเงินแบบกำหนดเงื่อนไขอัตโนมัติ เปิดโอกาสให้ธุรกรรมตลาดทุนทำงานได้ลื่นขึ้น ตัวอย่างแนวคิดที่เป็นไปได้ เช่น

• จ่ายเงินอัตโนมัติเมื่อเงื่อนไขครบ (เช่น ส่งมอบสำเร็จ/ตรวจสอบผ่าน)

• ลดความเสี่ยงด้านการชำระราคาและส่งมอบ (ลดโอกาสผิดพลาดจากกระบวนการมือ)

• เพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแล หากระบบเชื่อมข้อมูลได้ดีขึ้น อาจทำให้ตรวจสอบได้ใกล้เวลาจริงมากขึ้น

ประเด็นสำคัญคือ ผู้ประกอบการจำนวนมากเริ่มมองว่า “นวัตกรรมตลาดทุน” แยกจาก “ระบบชำระเงิน” ไม่ได้อีกต่อไป เพราะยูสเคสยุคใหม่ต้องการโซลูชันแบบครบวงจร ตั้งแต่ลงทุน เคลียร์ริ่ง/ชำระราคา ไปจนถึงการจ่ายเงินตามเงื่อนไข

เปิดรับสมัครเมื่อไหร่ และต้องทำอย่างไร

กรอบทดสอบ programmable payment รอบใหม่เริ่มเปิดรับตั้งแต่ 24 ธันวาคม 2568 เป็นต้นไป และผู้ต้องการเข้าร่วมทดสอบในรูปแบบที่ครอบคลุมทั้งมิติตลาดทุนและการชำระเงิน จำเป็นต้อง สมัครกับทั้ง ก.ล.ต. และ ธปท. ควบคู่กัน โดย ก.ล.ต. จะทำหน้าที่ประสานและพิจารณาร่วมกับ ธปท. ตามกรอบอำนาจและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

โอกาสของไทย: จะเป็น “ผู้ตาม” หรือ “สนามทดลองมาตรฐาน” ของภูมิภาค

หาก Sandbox แบบ Full loop ต่อ ยอดได้จริง ไทยอาจมีโอกาสก้าวขึ้นเป็น “สนามทดลองมาตรฐาน” ด้านการเงินดิจิทัลในภูมิภาค เพราะการแข่งขันของตลาดทุนดิจิทัลไม่ได้วัดกันแค่เทคโนโลยี แต่แข่งกันที่ “โครงสร้างพื้นฐาน กติกา และวิสัยทัศน์ของผู้กำกับดูแล”

แต่ถ้าระบบยังเดินแบบระมัดระวังจนช้า โอกาสก็อาจหลุดมือไปในจังหวะที่ตลาดโลกเร่งเครื่องอย่างต่อเนื่อง

อ้างอิง : mgronline.com