ปารากวัยวิกฤต Ueno Bank ถูกควบคุม ลูกค้าเกือบ 3 ล้านเข้าเงินฝากไม่ได้ Bitcoin บน P2P สูงกว่าตลาดโลกราว 1.7%
วุฒิสภาปารากวัยลงมติปลดประธานาธิบดี ซานเตียโก เปญา (Santiago Peña) ออกจากตำแหน่งเมื่อวันศุกร์ที่ 6 พฤศจิกายน 2569 ด้วยเสียงเอกฉันท์ 44 เสียง หลัง Ueno Bank ธนาคารดิจิทัลที่ลูกค้าเกือบ 3 ล้านคนใช้อยู่ ธนาคารกลางเข้าควบคุมจนลูกค้าเข้าถึงเงินฝากไม่ได้ ช่วงเดียวกัน CryptoSlate รายงานว่า Bitcoin และ USDT บนตลาด P2P ของปารากวัยซื้อขายสูงกว่าราคาอ้างอิงเล็กน้อย ขณะที่ดอลลาร์พุ่งราว 10% เทียบกับเงินกวารานี สกุลเงินของปารากวัย
Ueno Bank ล่มอย่างไร และเงินใครติดอยู่ข้างใน
Ueno เป็นธนาคารดิจิทัลที่โตจากแทบไม่มีใครรู้จักจนขึ้นเป็นธนาคารใหญ่อันดับ 5 ของปารากวัยตามยอดเงินฝาก ตามรายงานของ AP โดยมีเงินภาครัฐกว่า 800 ล้านดอลลาร์ช่วยหนุน Decrypt ซึ่งอ้าง AP ระบุว่าธนาคารถือเงินภาครัฐราว 800-850 ล้านดอลลาร์ หรือราว 26,800-28,500 ล้านบาท ที่อัตราราว 33.5 บาทต่อดอลลาร์ ซึ่งรวมเงินกองทุนบำนาญและกองทุนสุขภาพของรัฐ
ลูกค้าของ Ueno มีเกือบ 3 ล้านคน หรือราว 60% ของผู้ใหญ่ในปารากวัย ตามที่ Decrypt รายงาน AP เล่าเพิ่มว่าธนาคารเน้นดึงคนรายได้น้อยและคนที่ยังไม่มีบัญชีด้วยส่วนลดซูเปอร์มาร์เก็ต และมากกว่า 1 ล้านคนเปิดบัญชีธนาคารครั้งแรกกับ Ueno ตามข้อมูลของ Ueno เอง พอธนาคารกลางเข้าควบคุม ลูกค้ากดเงินสดไม่ได้ ใช้บัตรจ่ายไม่ได้ และเข้าถึงเงินออมไม่ได้
วันที่เริ่มควบคุมมีสองตัวเลขจากสองต้นทาง CryptoSlate ระบุว่าธนาคารกลางเริ่มกระบวนการแก้ปัญหาธนาคารเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน หลังพบว่าอัตราความพอเพียงของเงินกองทุนต่ำกว่าครึ่งหนึ่งของเกณฑ์ขั้นต่ำตามกฎหมาย ส่วน AP ระบุว่าหน่วยกำกับดูแลเข้ายึดธนาคารก่อนรุ่งสางวันอังคารที่ 3 พฤศจิกายน ข่าวนี้จึงอ้างทั้งสองแหล่งตามที่แต่ละแห่งเขียน
ด้านการคืนเงิน ธนาคารกลางเริ่มจ่ายผ่านระบบคุ้มครองเงินฝากแล้ว โดยรอบแรกจ่ายเฉพาะบัญชีที่มีเงินไม่เกิน 10 ล้านกวารานี ราว 1,600 ดอลลาร์ หรือราว 53,600 บาท และไม่มีหนี้กับ Ueno วงเงินคุ้มครองสูงสุดอยู่ที่ 228.3 ล้านกวารานี ราว 36,000 ดอลลาร์ หรือราว 1.2 ล้านบาทต่อคน ตามที่ Decrypt รายงาน ส่วน AP ระบุวงเงินราว 37,000 ดอลลาร์ ธนาคารกลางเรียกเหตุการณ์นี้ว่ากรณีเฉพาะและยืนยันว่าระบบการเงินส่วนอื่นปลอดภัย กฎหมายฉบับใหม่ยังกำหนดให้คืนเงินฝากส่วนใหญ่ภายใน 5 วันทำการ แต่ผู้ประท้วงยังไม่พอใจ ตามรายงานของ Decrypt
Bitcoin และ USDT ใน P2P ปารากวัยสูงกว่าราคาอ้างอิงแค่ไหน
ตลาด P2P คือแพลตฟอร์มที่ผู้ใช้ซื้อขายคริปโตกันเองโดยตั้งราคาเอง ในข่าวนี้ CryptoSlate ใช้ข้อมูลของ CriptoNoticias ที่ติดตามราคาบน Binance P2P ซึ่งระบุว่าวันที่ 6 พฤศจิกายน ราคาซื้อบ่งชี้ของ Bitcoin อยู่ที่ 498 ล้านกวารานี เทียบได้ราว 76,983 ดอลลาร์ ที่อัตราราว 6,469 กวารานีต่อดอลลาร์ สูงกว่าราคา Bitcoin สากลที่ 75,716 ดอลลาร์ ราว 1.7%
ส่วน USDT เหรียญสเตเบิลคอยน์ที่ผูกมูลค่ากับดอลลาร์ ผลสำรวจโฆษณาบน Binance P2P วันที่ 5 พฤศจิกายน ที่ CryptoSlate อ้างจาก Criptoinforme ระบุว่าราคาซื้อมัธยฐานอยู่ที่ 6,399 กวารานี สูงกว่าอัตราอ้างอิงของธนาคารกลางเมื่อวันก่อนราว 4% แต่ส่วนต่างหดลงเร็ว เพราะอัตราทางการขยับตามค่าเงินที่อ่อนลง
ฝั่งดอลลาร์ ABC Color สื่อท้องถิ่นรายงานว่าราคาขายปลีกขยับจาก 5,900 กวารานีเมื่อ 30 ตุลาคม เป็น 6,500 กวารานีเมื่อ 5 พฤศจิกายน เพิ่มราว 10.2% ข้อมูล Google Trends ที่ CryptoSlate อ้างยังระบุว่าการค้นหาคำว่า Bitcoin ในปารากวัยเริ่มเพิ่มตั้งแต่ 23 ตุลาคม และสูงสุดเมื่อ 30 ตุลาคม ก่อนประกาศปิดธนาคารอย่างเป็นทางการ ขณะที่การค้นหาดอลลาร์ก็เพิ่มด้วย
CryptoSlate เรียกส่วนต่างนี้ว่า "modest premium" หรือส่วนต่างเล็กน้อย ตัวเลขข้างต้นเป็นราคาซื้อบ่งชี้ของวันเดียว ไม่ใช่ราคาของทุกรายการซื้อขาย
ผู้บริหารคริปโตมองวิกฤตนี้อย่างไร
ผู้บริหารในวงการคริปโตหลายคนใช้เหตุการณ์นี้ชี้ว่าสินทรัพย์ที่เก็บเองไม่ต้องพึ่งธนาคาร ผู้ก่อตั้ง Ava Labs ผู้พัฒนา Avalanche เขียนบน X ว่าไม่มีใครยึดหรือแช่แข็งเหรียญของเจ้าของได้ถ้าเจ้าของไม่ยินยอม ส่วน แซมสัน โม (Samson Mow) ซีอีโอ JAN3 บริษัทผลักดันการใช้ Bitcoin เล่าว่า JAN3 เคยพบธนาคารกลางปารากวัยเมื่อหลายปีก่อนเพื่อคุยเรื่องความเสี่ยงของโครงสร้างการเงินแบบเดิม
"การใช้ Bitcoin ระดับประเทศช่วยลดผลกระทบแบบนี้ได้ ถ้าประชาชนมี BTC เป็นเส้นทางการเงินคู่ขนาน ธนาคารล้มทั้งระบบก็กระทบน้อยลงมาก"
แซมสัน โม ซีอีโอ JAN3 โพสต์บน X 5 พฤศจิกายน 2569 ตามรายงานของ CryptoSlate ต้นฉบับ "Bitcoin adoption at a nation-state level can mitigate these types of situations. If BTC is available to the people as a parallel rail, then systemic banking failures have far less impact."
สตานี คูเลชอฟ (Stani Kulechov) ผู้ก่อตั้ง Aave โพสต์ทำนองเดียวกันว่า Bitcoin สำคัญกว่าเดิมแล้ว ให้ดูปารากวัยวันนี้ ตามที่ Decrypt รายงาน
ปลดประธานาธิบดีภายในไม่กี่วัน และการประท้วงที่ยังไม่จบ
ลำดับเหตุการณ์ตาม AP คือหน่วยกำกับเข้ายึด Ueno ต้นสัปดาห์ วันพฤหัสบดีที่ 5 พฤศจิกายน เปญายื่นใบลาออกหลังพรรคโคโลราโดของเขาหันหลังให้ แต่รัฐสภาไม่รับใบลาออก ก่อนวุฒิสภาลงมติปลดเป็นเอกฉันท์ในวันศุกร์ที่ 6 พฤศจิกายน Decrypt รายงานเพิ่มว่าสภาล่างเคยลงมติเปิดกระบวนการถอดถอนไปแล้วด้วยคะแนน 78 ต่อ 0 และวุฒิสภาปฏิเสธคำขอเวลาเตรียมแก้ต่างเพิ่ม 72 ชั่วโมง ผู้นำพรรคโคโลราโดซึ่งเคยเป็นพี่เลี้ยงทางการเมืองของเปญาถอนการสนับสนุนและหนุนการถอดถอน ตามรายงานของ AP และ Decrypt ส่วนรัฐมนตรีมหาดไทยกับประธานธนาคารกลางลาออกแล้ว ตามรายงานของ Decrypt
ข้อกล่าวหาต่อเปญาและการสอบสวนทางอาญา
ข้อกล่าวหาที่ AP รายงานคือสมาชิกรัฐสภากล่าวหาว่าเปญาใช้อิทธิพลทางการเมืองนำเงินสาธารณะหลายร้อยล้านดอลลาร์เข้า Ueno โดยฝ่ายกำกับมองข้ามการปล่อยกู้ให้บริษัทที่เกี่ยวข้องกับธนาคารเอง สมาชิกรัฐสภายังกล่าวหาว่าเขายอมให้กองทุนบำนาญของรัฐฝากเงิน 355 ล้านดอลลาร์ที่ธนาคาร เกินวงเงินตามกฎหมาย และข้อกล่าวหาถอดถอนยังอ้างถึงการแต่งตั้งอดีตผู้บริหาร Ueno เป็นประธานธนาคารกลางที่กำกับธนาคารนี้ เปญาเคยถือหุ้นบริษัทแม่ของ Ueno ก่อนขายออกเมื่อมีนาคม 2568 เขาปฏิเสธว่าไม่ได้ทำผิด และเปิดเผยข้อความอำลาว่าไม่ต้องการให้การอยู่ในตำแหน่งของตนสร้างความแตกแยกเพิ่ม
รองประธานาธิบดี เปโดร อัลเลียนา รับช่วงต่อ AP รายงานว่าอัยการเปิดการสอบสวนทางอาญาเกี่ยวกับเปญา เจ้าหน้าที่ธนาคารกลางและกองทุนบำนาญทั้งปัจจุบันและอดีต และอัลเลียนาด้วย AP รายงานว่าอัยการตั้งข้อหาแล้ว 27 คน รวมผู้ถือหุ้นใหญ่ของ Ueno ในข้อหาต่างๆ เช่น ละเมิดความไว้วางใจและพยายามฉ้อโกง ซึ่งยังเป็นขั้นตั้งข้อหา ยังไม่ใช่คำตัดสิน ส่วนจำนวนผู้ถูกจับกุมสองต้นทางนับต่างกัน Decrypt ระบุ 8 คน AP ระบุว่ากรรมการธนาคาร 6 คนถูกคุมขังก่อนพิจารณาคดี
บนท้องถนน ผู้ประท้วงหลักพันคนเดินขบวนในกรุงอาซุนซีอองเรียกร้องเงินคืน บางส่วนเผาบัตรเดบิตและบัตรเครดิตหน้าสำนักงานใหญ่ของ Ueno ส่วนการปะทะกับตำรวจ Decrypt รายงานว่าตำรวจใช้แก๊สน้ำตาและปืนฉีดน้ำกับผู้เดินขบวนใกล้รัฐสภา ส่วน AP รายงานว่าใช้กระสุนยางและสเปรย์พริกไทย สหภาพครูที่มีสมาชิกกว่า 40,000 คนประกาศหยุดงานทั่วประเทศแบบไม่มีกำหนดตั้งแต่วันจันทร์ที่ 9 พฤศจิกายน เพื่อเรียกร้องให้คุ้มครองเงินบำนาญของรัฐ
สิ่งที่ยังไม่รู้เกี่ยวกับคริปโตในวิกฤตนี้
รายงานของ CryptoSlate และ Decrypt ไม่มีตัวเลขปริมาณซื้อขายคริปโตในปารากวัย หรือจำนวนผู้ใช้ใหม่ มีเพียงราคา P2P ของสองวัน และกราฟค้นหาบน Google ส่วนต่างราคาที่เห็นจึงบอกได้เพียงว่าช่วงนั้นมีคนอยากซื้อ ยังไม่ใช่ข้อมูลว่ามีคนย้ายเงินจากธนาคารเข้าคริปโตมากแค่ไหน CryptoSlate เองก็ระบุว่ายังไม่ชัดว่าความสนใจครั้งนี้จะกลายเป็นการใช้งานต่อเนื่องหรือไม่ หลังรัฐบาลคืนเงินฝากและพยายามสร้างความเชื่อมั่นกลับมา
เรื่องความสัมพันธ์ระหว่างเหรียญที่ตรึงมูลค่ากับดอลลาร์ หรือ Stablecoin กับเงินฝากธนาคาร เคยมีผู้เสนอไว้แล้ว ดูได้จากข่าว Stablecoin อาจปลอดภัยกว่าฝากเงินแบงก์? ที่ Bitcoinaddict.com เคยรายงาน และข่าว ผู้บริหารคริปโตมองคนรุ่นใหม่อาจไม่ต้องเปิดบัญชีธนาคาร ที่เคยรายงานไว้
📎 ข่าวที่เกี่ยวข้องจาก Bitcoinaddict.com:
🔗 อ้างอิงต้นฉบับ: CryptoSlate และ Decrypt ลงเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2569 กับ AP ผ่าน Anchorage Daily News ลงเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569
💬 ความเห็นบรรณาธิการ Bitcoinaddict
ข้อสังเกตคือ วิกฤตครั้งนี้เกิดกับธนาคารดิจิทัลที่มีลูกค้าเกือบ 3 ล้านคน และมากกว่า 1 ล้านคนในนั้นเปิดบัญชีธนาคารครั้งแรกที่นี่ ซึ่งทำให้เห็นว่าเงินฝากกระจุกอยู่ที่สถาบันเดียวได้เร็วแค่ไหน ส่วนที่ Bitcoin กับ USDT ซื้อขายสูงกว่าราคาอ้างอิงเล็กน้อยบน P2P บอกได้แค่ว่ามีความต้องการในช่วงตื่นตระหนก ยังไม่ใช่หลักฐานว่าคนจะถือคริปโตระยะยาว สำหรับผู้ฝากเงินในไทย ควรเช็กวงเงินคุ้มครองเงินฝากและสถานะของสถาบันที่ใช้อยู่ ข้อมูลนี้ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน
ภาพปก: ภาพประกอบสร้างด้วย AI
รายงานโดยทีมข่าว Bitcoinaddict.com