Vitalik Buterin ผู้ร่วมก่อตั้ง Ethereum ออกมาอธิบายว่าฟีเจอร์หลักของอัปเกรด Fusaka ที่ชื่อว่า PeerDAS (Peer Data Availability Sampling) จะเป็นกุญแจสำคัญในการยกระดับการสเกลของเครือข่าย Ethereum ให้ไปได้ไกลกว่าที่เคย

PeerDAS คืออะไร?

PeerDAS เป็นเทคนิคใหม่ที่ช่วยให้โหนด (nodes) ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลในบล็อกได้ โดยไม่จำเป็นต้องดาวน์โหลดและเก็บข้อมูลทั้งหมด แต่ใช้การดึงข้อมูลเพียงบางส่วน หรือ “chunks” แล้วนำมาประกอบกันผ่านกระบวนการ erasure coding ซึ่งทำให้แม้ข้อมูลบางส่วนจะขาดหายไป แต่ก็ยังสามารถกู้คืนข้อมูลทั้งหมดได้

Vitalik ระบุว่า PeerDAS ถือเป็น “นวัตกรรมที่ไม่เคยมีมาก่อน” เพราะไม่ต้องให้โหนดใดโหนดหนึ่งเก็บข้อมูลครบทุกส่วน ทำให้ระบบกระจายศูนย์ได้มากขึ้น และลดความเสี่ยงแม้จะมีผู้เล่นที่ไม่ซื่อสัตย์ในเครือข่ายจำนวนมาก

ในเวอร์ชันแรก PeerDAS ยังต้องใช้ข้อมูลบล็อกเต็ม ๆ ในบางกรณี เช่น ตอนกระจายบล็อกครั้งแรก แต่ Vitalik ชี้ว่า “แค่มีผู้เล่นที่ซื่อสัตย์เพียงคนเดียว ก็เพียงพอที่จะทำให้ระบบทำงานได้อย่างปลอดภัย”

Ethereum แตะ 6 Blobs ต่อบล็อกครั้งแรก

ความคิดเห็นของ Vitalik เกิดขึ้นหลังจากที่ hildobby นักวิเคราะห์จาก Dragonfly เปิดเผยว่า Ethereum เพิ่งทำสถิติ มี 6 blobs ต่อบล็อกเป็นครั้งแรก

Blob คือพื้นที่เก็บข้อมูลธุรกรรมชั่วคราว ที่ถูกนำมาใช้ตั้งแต่การอัปเกรด Dencun โดยมีต้นทุนการใช้งานถูกกว่าการใช้ calldata ปกติ ปัจจุบัน rollups ชั้นนำอย่าง Base, World, Scroll, Soneium และ Linea ต่างใช้ blob space เป็นหลัก โดยรวมแล้ว layer 2 เหล่านี้ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมบน Ethereum ราว 200,000 ดอลลาร์ต่อสัปดาห์

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีการใช้งานเพิ่มขึ้น แต่ blob หลายก้อนยังคงถูกใช้ไม่เต็มที่ และรูปแบบการใช้งานยังไม่สม่ำเสมอ ทำให้การคาดการณ์ความต้องการ blobspace เป็นเรื่องท้าทาย

ทำไม PeerDAS ถึงสำคัญ?

Vitalik ย้ำว่า การเพิ่มจำนวน blob จะเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่เครือข่ายจะรับภาระมากเกินไป การมี PeerDAS จึงช่วยรองรับการสเกลในระยะยาว โดยเปิดโอกาสให้โหนดตรวจสอบความถูกต้องได้ง่ายขึ้น

ในอนาคต เมื่อ Ethereum มีการเพิ่ม gas limit มากขึ้น ข้อมูลธุรกรรมของ Layer 1 เองก็อาจถูกย้ายมาอยู่ในรูปแบบ blobs ได้เช่นกัน สิ่งนี้จะทำให้ Ethereum รองรับธุรกรรมได้มหาศาล โดยไม่กระทบต่อความกระจายศูนย์

Fusaka Upgrade กำหนดเปิดตัวธันวาคมนี้

ทีมพัฒนา Ethereum ได้กำหนดวันเปิดตัว Fusaka บน mainnet แบบชั่วคราวไว้ในวันที่ 3 ธันวาคม 2025 โดยจะมีการทดสอบบน testnet ในเดือนพฤศจิกายน และ Ethereum Foundation ยังเปิดการแข่งขัน audit contest มูลค่า 2 ล้านดอลลาร์ เพื่อหาช่องโหว่ด้านความปลอดภัยก่อนอัปเกรดจริง

บทสรุป

Vitalik Buterin มองว่า PeerDAS คือหัวใจของ Fusaka Upgrade และจะกลายเป็นรากฐานสำคัญของการสเกล Ethereum ทั้งใน Layer 2 และ Layer 1 การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้จะทำให้ Ethereum พร้อมรองรับโลกการเงินใหม่ ไม่ว่าจะเป็น DeFi, AI economy หรือ token economy สำหรับหุ่นยนต์ในอนาคต

อ้างอิง : theblock.co

ภาพ news.bitcoin.com