Ethereum เลื่อนทดสอบอัปเกรด Glamsterdam หลังพบกฎ Gas ใหม่เสี่ยงต่อ Smart Contract เดิม แล้ว ETH ต้องกังวลไหม?
นักพัฒนา Ethereum เลื่อนการเปิดใช้อัปเกรด Glamsterdam บน Hoodi ซึ่งเป็น Testnet (เครือข่ายทดสอบที่ไม่ใช้เงินจริง) ออกไปจากกำหนดเดิมวันจันทร์ที่ 26 ต.ค. เวลา 17:42:48 UTC หลังบริษัทความปลอดภัยบล็อกเชน ChainSecurity พบว่ากฎคิดค่า Gas ชุดใหม่อาจเปลี่ยนวิธีที่ Smart Contract ซึ่งรันอยู่แล้วรับมือกับธุรกรรมที่ล้มเหลว ตามรายงานของ CoinDesk และ Cointelegraph เมื่อ 23 ต.ค. 2569 ตอนนี้ยังไม่มีการประกาศวันทดสอบใหม่
สำหรับคนถือ ETH คำตอบเบื้องต้นคือเรื่องนี้ยังอยู่ในขั้นทดสอบ CoinDesk ระบุว่า Mainnet (เครือข่ายหลักที่ใช้เงินจริง) ของ Ethereum ยังไม่มีวันเปิดใช้ Glamsterdam ที่ยืนยันแล้ว และผลการตรวจไม่ได้บ่งชี้ว่ามีใครกำลังโจมตีสัญญาที่ใช้งานอยู่ผ่านกฎชุดนี้ Smart Contract คือโปรแกรมที่ทำงานเองบนบล็อกเชนตามเงื่อนไขที่เขียนไว้ เป็นเบื้องหลังของแอปอย่างแลกเหรียญหรือกู้ยืมคริปโต ส่วน Gas คือหน่วยวัดงานประมวลผลบน Ethereum ที่ผู้ใช้ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมตามจำนวนที่ใช้
ทำไม Ethereum เลื่อนทดสอบ Glamsterdam บน Hoodi
CoinDesk รายงานว่านักพัฒนาตัดสินใจเลื่อนในการประชุม All Core Devs Execution ซึ่งเป็นวงประชุมประจำของนักพัฒนาซอฟต์แวร์หลักฝั่งประมวลผลธุรกรรมของ Ethereum เมื่อวันพฤหัสบดี เพื่อตรวจว่าการเปลี่ยนวิธีคิด Gas ที่เสนอไว้ จะทำงานร่วมกับสัญญาที่รันบนเครือข่ายหลักอยู่แล้วอย่างไร ส่วน Cointelegraph รายงานว่า Ethereum Foundation (มูลนิธิที่สนับสนุนการพัฒนา Ethereum) ระบุเหตุผลในทำนองเดียวกัน คือให้เวลานักพัฒนาตรวจสอบว่าข้อเสนอบางข้อมีผลต่อสัญญาที่ใช้งานอยู่บน Ethereum แล้วอย่างไร
ไม่ใช่แค่ตัวอัปเกรดที่เลื่อน ตามข้อมูลของ CoinDesk แผนเพิ่ม Gas Limit หรือเพดานงานประมวลผลต่อบล็อกของ Hoodi เป็น 200 ล้าน ซึ่งจะทำควบคู่กับการทดสอบรอบนี้ ก็เลื่อนออกไปด้วย และยังไม่มีวันใหม่เช่นกัน
ข่าวนี้เป็นความคืบหน้าต่อจากที่ทีมข่าวรายงานไว้เมื่อ 20 ต.ค. 2569 ว่า Ethereum กำหนดทดสอบบน Hoodi วันที่ 26 ต.ค. อ่านรายละเอียดกำหนดการเดิมได้ที่ Ethereum กำหนดทดสอบ Glamsterdam บน Hoodi 26 ต.ค. ดัน Gas Limit เป็น 200 ล้าน
EIP-8037 และ EIP-8038 เปลี่ยนอะไรในการคิดค่า Gas
EIP คือเอกสารข้อเสนอปรับปรุง Ethereum ตามรายงานของ CoinDesk ประเด็นหลักอยู่ที่ EIP-8037 ซึ่งเปลี่ยนวิธีเก็บค่าธรรมเนียมเมื่อมีการสร้างรายการใหม่ในฐานข้อมูลของเครือข่าย จุดประสงค์คือจำกัดไม่ให้ฐานข้อมูลนี้โตเร็วเกินไป ขณะที่ Ethereum เพิ่มจำนวนธุรกรรมที่เครือข่ายรองรับได้
ChainSecurity เผยแพร่บทวิเคราะห์เมื่อ 13 ต.ค. ที่ผ่านมา ชี้ว่าเมื่อใช้ EIP-8037 คู่กับ EIP-8038 การตอบสนองของสัญญาอาจเปลี่ยนไปในกรณีที่สัญญาอีกตัวที่มันเรียกใช้งานเกิด Gas หมดกลางทาง Cointelegraph รายงานว่าบริษัทเตือนว่าข้อเสนอทั้งสองอาจทำให้กลไกป้องกันการโจมตีแบบ insufficient gas griefing อ่อนลง การโจมตีแบบนี้คือผู้เรียกใช้สัญญาจงใจใส่ Gas ให้น้อยเกินกว่าที่คำสั่งซึ่งถูกต้องตามปกติจะทำงานได้สำเร็จ
CoinDesk อธิบายกลไกว่า สัญญาบางตัวออกแบบให้ดักจับคำสั่งที่ล้มเหลวแล้วทำงานต่อ เช่น จดว่าการลองครั้งนั้นล้มเหลว ปิดไม่ให้ลองใหม่ หรือข้ามไปขั้นถัดไป บางครั้งนักพัฒนาอาศัยว่า Gas ที่เหลือจะน้อยเกินกว่าจะทำขั้นตอนเหล่านี้ได้จบ ทำให้ธุรกรรมทั้งก้อนย้อนกลับ (revert) เหมือนไม่เคยเกิดขึ้น ภายใต้กฎของ Glamsterdam นั้น Gas ที่ใช้สร้างรายการบางอย่างจะคืนกลับมาได้เมื่อมีการยกเลิกการเปลี่ยนแปลงนั้น จึงอาจเหลือ Gas พอให้สัญญาจดความล้มเหลวลงไปจนจบ ซึ่งตามกฎเดิมธุรกรรมแบบเดียวกันจะย้อนกลับทั้งหมด ผลคือความผิดพลาดอาจกลายเป็นบันทึกถาวร
ความเสี่ยงยังมีอีกทิศหนึ่ง ChainSecurity คำนวณว่าการสร้าง storage slot ใหม่ หรือช่องเก็บข้อมูลหนึ่งช่องในสัญญา อาจใช้ถึง 110,020 gas เมื่อโควตา Gas อีกส่วนที่แยกไว้หมดลง เทียบกับ 22,100 gas ตามกฎเดิม ตามที่ CoinDesk รายงาน สัญญาที่ใช้งบ Gas ตามที่ตั้งไว้เดิมจึงอาจล้มเหลวทั้งที่คำสั่งนั้นถูกต้อง
ChainSecurity และนักวิจัยความปลอดภัยพูดอะไร
Cointelegraph รายงานว่าเมื่อวันศุกร์ ChainSecurity ระบุว่าพบตัวอย่างสัญญาที่ใช้งานจริง 13 ตัวที่อาจได้รับผลกระทบ และกำลังประสานงานแจ้งช่องโหว่แบบ responsible disclosure คือแจ้งเจ้าของโปรเจกต์เป็นการส่วนตัวก่อนเปิดเผยต่อสาธารณะ บริษัทไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดของทั้ง 13 ตัวอย่าง และไม่ได้บอกชื่อโปรเจกต์ แต่ระบุว่านักพัฒนาควรตรวจสัญญาของตัวเองโดยเร็ว
- ตัวอย่างผลกระทบตามที่ Cointelegraph ยกมา สัญญาที่ได้รับผลอาจลบสิทธิ์เคลมของผู้ใช้ หรือปิดทางให้ลองทำรายการใหม่ ผู้ใช้จึงทำรายการที่ถูกต้องไม่สำเร็จ
- ChainSecurity ระบุว่า Glamsterdam ไม่ได้ทำให้การตรวจ Gas เพื่อความปลอดภัยทุกแบบใช้ไม่ได้ บางแบบยังทำงานได้ แต่นักพัฒนาต้องทบทวนว่ารองรับกฎ Gas ใหม่หรือไม่
- CoinDesk ระบุว่า ChainSecurity สาธิตกลไกได้แล้ว แต่ยังไม่ได้แสดงต่อสาธารณะว่ามีโปรโตคอลใหญ่ที่ใช้งานจริงตัวใดเจาะได้จริง
ผลการตรวจนี้ทำให้ผู้ร่วมพัฒนา Ethereum แสดงความกังวล ตามรายงานของ Cointelegraph นักวิจัยความปลอดภัยที่ใช้นามแฝงว่า pcaversaccio แสดงความเห็นบน GitHub เมื่อ 21 ต.ค. ที่ผ่านมา เรียกความเสี่ยงนี้ว่าร้ายแรง และขอให้ประเมินการอัปเกรดครั้งนี้ใหม่ ก่อนหน้านี้ Ethereum Foundation เคยเตือนแล้วว่าโมเดล Gas ของ Glamsterdam อาจทำให้ Wallet, indexer (ระบบจัดเก็บและค้นข้อมูลบล็อกเชน) และเครื่องมือประเมินค่า Gas ที่ตั้งสมมติฐานตายตัวไว้ใช้งานไม่ได้
คนถือ ETH และผู้ใช้แอปบน Ethereum ได้รับผลอย่างไร
สำหรับคนไทยที่ถือ ETH หรือใช้แอปบน Ethereum สิ่งที่ต้องทำตอนนี้ยังไม่มี เพราะกฎยังไม่ถึง Mainnet ตามที่กล่าวข้างต้น ส่วนคำแนะนำของ ChainSecurity ตามรายงานของ Cointelegraph มุ่งไปที่นักพัฒนา ให้ตรวจสัญญาของตัวเองโดยเร็ว
ทีมข่าวสังเกตว่า กลุ่มที่น่าจะเกี่ยวข้องคือผู้ใช้บริการบน Smart Contract ที่มีระบบเคลมสิทธิ์หรือให้ลองทำรายการซ้ำ ซึ่งตรงกับตัวอย่างความเสี่ยงที่ Cointelegraph ยกมา เพราะหากกฎใหม่เปิดใช้โดยที่สัญญาไม่ได้ปรับ ผู้ใช้อาจเสียสิทธิ์นั้นไปถาวร ChainSecurity ยังไม่เปิดชื่อโปรเจกต์ทั้ง 13 ตัวอย่าง ผู้ใช้จึงยังตรวจเองไม่ได้ว่าบริการที่ใช้อยู่ในกลุ่มนี้หรือไม่
Glamsterdam จะไปต่ออย่างไร และสิ่งที่ยังไม่รู้
Glamsterdam เป็นอัปเกรดที่รวมการเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง ตามข้อมูลของ CoinDesk มีทั้งระบบใหม่สำหรับเลือก block builder หรือผู้ประกอบบล็อก และการปรับปรุงให้เครือข่ายรองรับบล็อกขนาดใหญ่ขึ้น อัปเกรดนี้เปิดใช้บน Sepolia ซึ่งเป็น Testnet อีกเครือข่ายหนึ่งไปแล้วเมื่อ 6 ต.ค. ที่ผ่านมา และ Hoodi คือการซ้อมใหญ่ต่อสาธารณะรอบถัดไป
Cointelegraph รายงานว่าการเลื่อนครั้งนี้ทำให้กำหนดการบน Mainnet ไม่แน่นอนขึ้น เดิมนักพัฒนาพิจารณาช่วงต้นเดือนธันวาคม และวางแผนสรุปตารางเวลาหลังทดสอบบน Hoodi สำเร็จ สิ่งที่ยังไม่รู้ ณ ตอนนี้คือวันทดสอบ Hoodi รอบใหม่ วันเพิ่ม Gas Limit เป็น 200 ล้าน นักพัฒนาจะแก้หรือคงข้อเสนอ EIP-8037 และ EIP-8038 ไว้แบบใด และโปรเจกต์ใดบ้างอยู่ใน 13 ตัวอย่างของ ChainSecurity
📎 ข่าวที่เกี่ยวข้องจาก Bitcoinaddict.com:
🔗 อ้างอิงต้นฉบับ: CoinDesk (23 ต.ค. 2569), Cointelegraph (23 ต.ค. 2569)
💬 ความเห็นบรรณาธิการ Bitcoinaddict
การเลื่อนรอบนี้เกิดขึ้นในขั้น Testnet ก่อนกฎใหม่จะไปถึงเงินจริงบน Mainnet ซึ่งพูดง่ายๆ ก็คือขั้นซ้อมทำหน้าที่ของมัน ปัญหาที่ ChainSecurity ชี้คือกฎใหม่ไปเปลี่ยนสมมติฐานเรื่อง Gas ที่สัญญาเก่าบางตัวพึ่งพาอยู่ ราคาที่ต้องจ่ายคือกำหนดการ Glamsterdam ที่เดิมมองไว้ช่วงธันวาคมไม่แน่นอนขึ้น คนถือ ETH ในไทยติดตามได้จากประกาศวันทดสอบใหม่ และประกาศจากทีมพัฒนาของบริการที่ตัวเองใช้
ภาพปก: ภาพประกอบสร้างด้วย AI ร่วมกับโลโก้ Ethereum จาก ethereum.org
รายงานโดยทีมข่าว Bitcoinaddict.com