Electrum อุดช่องโหว่ร้ายแรง เซิร์ฟเวอร์ปลอมสลับธุรกรรมหลอกเร่งค่าธรรมเนียม ผู้ใช้เสียเงินแล้ว ให้อัปเดต 4.8.3
ทีมพัฒนา Electrum กระเป๋า Bitcoin แบบซอฟต์แวร์ เผยแพร่ประกาศความปลอดภัยเมื่อ 24 ตุลาคม 2569 ว่าเซิร์ฟเวอร์ที่ประสงค์ร้ายสามารถดักธุรกรรมที่ผู้ใช้เพิ่งส่ง แล้วสลับเป็นธุรกรรมปลอมที่จ่ายเงินเข้าที่อยู่ของผู้โจมตี หากผู้ใช้กดเร่งค่าธรรมเนียมด้วย RBF กระเป๋าจะเซ็นธุรกรรมปลอมนั้นให้ ทีมพัฒนาจัดระดับเป็นความรุนแรงสูง (High) ระบุว่าบางเซิร์ฟเวอร์ทำเช่นนี้จริงแล้ว มีรายงาน 2 ราย และมี 1 รายที่เสียเงิน แพตช์อยู่ในเวอร์ชัน 4.8.3 ทีมข่าวอ่านประกาศฉบับเต็มบน GitHub และบันทึกการออกเวอร์ชันแล้ว ไม่ได้อ่านจากโพสต์ข่าวอย่างเดียว
ช่องโหว่ทำงานอย่างไร
- Electrum เป็น "ไลต์ไคลเอนต์" คือไม่ได้ดาวน์โหลดบล็อกเชนทั้งก้อน แต่ถามข้อมูลจากเซิร์ฟเวอร์ ประกาศระบุว่าเซิร์ฟเวอร์หลักที่ไคลเอนต์เชื่อมต่อเป็นผู้ที่ไคลเอนต์ไว้ใจเรื่องธุรกรรมที่ยังไม่ยืนยัน (อยู่ใน mempool)
- เมื่อผู้ใช้ส่งธุรกรรมแรก (tx1) เซิร์ฟเวอร์ประสงค์ร้ายกลืนธุรกรรมนั้นไว้ แล้วส่งธุรกรรมปลอม (tx2) ที่เปลี่ยนปลายทางเป็นที่อยู่ของผู้โจมตีกลับมาเข้าประวัติของกระเป๋า
- ประกาศระบุว่า tx2 มีลายเซ็นไม่ถูกต้อง แต่ไคลเอนต์ไม่ได้ตรวจ เพราะออกแบบเป็นไลต์ไคลเอนต์ กระเป๋าจึงแสดง tx2 เป็นธุรกรรมที่ยังไม่ยืนยัน และไม่แสดง tx1
- RBF (Replace-by-Fee คือกลไกแทนที่ธุรกรรมที่ยังไม่ยืนยันด้วยธุรกรรมใหม่ที่ค่าธรรมเนียมสูงกว่า) ถ้าผู้ใช้เร่งค่าธรรมเนียมของ tx2 กระเป๋าจะเซ็นธุรกรรมใหม่ที่จ่ายผู้โจมตีด้วยค่าธรรมเนียมที่สูงขึ้น
เกิดขึ้นจริงแล้ว ตามประกาศของทีมพัฒนา
- ประกาศระบุว่า "some servers are performing this attack in the wild" คือมีเซิร์ฟเวอร์ที่ใช้วิธีนี้จริง
- 11 ต.ค.: ผู้ใช้ชื่อ dannydeezy ส่งรายงานส่วนตัว เมื่อเห็นธุรกรรมอื่นในประวัติหลังส่ง แต่ตอนนั้นยังไม่ได้ตระหนักถึงช่องทางเร่งค่าธรรมเนียม
- 18 ต.ค.: ผู้ใช้ชื่อ Raju-K12 รายงานส่วนตัวว่าเสียเงินหลังเร่งค่าธรรมเนียมของ tx2 ประกาศไม่ระบุยอดที่เสีย
- ทั้งสองรายงานระบุว่าผู้โจมตีสร้างที่อยู่ให้มีตัวอักษรท้าย 4 ตัวตรงกับที่อยู่ปลายทางจริง ในรายงานของรายแรก ทั้งที่อยู่จริงและที่อยู่ปลอมลงท้ายด้วย GyQ3 และธุรกรรมปลอมมีค่าธรรมเนียมเป็นศูนย์ ตามที่ประกาศระบุ
- 23 ต.ค.: ติดแท็กเวอร์ชัน 4.8.3 ในโค้ด บันทึกการออกเวอร์ชันลงวันที่ 23 ต.ค. ส่วนไฟล์ติดตั้งออกจริงและเปิดเผยต่อสาธารณะวันที่ 24 ต.ค. สื่อบางแห่งจึงระบุวันที่ต่างกัน
- บันทึกการออกเวอร์ชันระบุผู้รายงานด้านความปลอดภัยของรอบนี้ 4 ราย ได้แก่ dannydeezy, tokenistq, Raju-K12 และ Amadeus29 ประกาศฉบับนี้ขอบคุณ dannydeezy และ Raju-K12
ใครได้รับผลกระทบ และต้องทำอะไร
- เวอร์ชันที่ได้รับผลกระทบคือก่อน 4.8.3 และแก้แล้วใน 4.8.3 ประกาศไม่มีรหัส CVE และไม่ให้คะแนน CVSS
- ประกาศระบุว่าผู้ที่เชื่อมต่อกับเซิร์ฟเวอร์ที่ไว้ใจได้ เช่นรันเอง ไม่ได้รับผลกระทบ
- ทีมพัฒนาแนะนำให้อัปเกรดเป็น 4.8.3 และบอกว่าควรอัปเกรดเป็นประจำอยู่แล้ว
- ถ้ายังไม่อัปเกรด ให้ตรวจที่อยู่ปลายทางและจำนวนเงินก่อนเซ็นธุรกรรมทุกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นการเร่งค่าธรรมเนียมหรือไม่ ตามที่ประกาศระบุ
- วิธีแก้ใน 4.8.3 คือตรวจลายเซ็นของอินพุตที่เป็นของกระเป๋าเอง (is_mine) ในธุรกรรมที่ยังไม่ยืนยัน ก่อนเก็บเข้าประวัติ
ข้อจำกัดที่ประกาศยอมรับเอง
ประกาศระบุว่าแพตช์ตรวจเฉพาะอินพุตที่เป็นของกระเป๋าเอง ส่วนธุรกรรมขาเข้ายังไม่ถูกตรวจ และการตรวจอินพุตอื่นต้องมีระบบตรวจกฎฉันทามติเต็มรูปแบบแบบเรียกซ้ำ ซึ่งไลต์ไคลเอนต์ไม่มี
มุมไทย
- ทีมข่าวยังไม่พบรายงานว่ามีผู้ใช้ในไทยเสียเงินจากช่องโหว่นี้ และไม่ทราบจำนวนผู้ใช้ Electrum ในไทย
- ผู้ใช้ Electrum ควรเช็กเวอร์ชันของตัวเองและอัปเกรดเป็น 4.8.3 โดยดาวน์โหลดจากเว็บทางการเท่านั้น เราเคยรายงานเคสผู้ใช้ Electrum ถูกหลอกให้โหลดกระเป๋าปลอมใน ข่าวผู้ใช้ Electrum เสียเงิน 500 ล้านบาท
- เทคนิคสร้างที่อยู่ให้ตัวอักษรท้ายตรงกับของจริงคล้ายกับ Address Poisoning ที่เราเคยรายงานใน ข่าวเตือนภัย Address Poisoning แต่เป็นคนละกลไก เพราะกรณีนี้เซิร์ฟเวอร์สลับธุรกรรมในกระเป๋า ไม่ได้หลอกให้คัดลอกที่อยู่จากประวัติ ทีมข่าวเห็นว่าการตรวจเฉพาะตัวอักษรท้ายจึงไม่พอ ควรตรวจที่อยู่ทั้งสตริง
- ประกาศไม่ได้พูดถึงผู้ที่ใช้ Electrum ร่วมกับฮาร์ดแวร์วอลเล็ตโดยเฉพาะ ทีมข่าวไม่ได้ตรวจกรณีนั้น
สิ่งที่ยังไม่รู้
- ยอดเงินที่ผู้ใช้เสียไป ซึ่งประกาศไม่ระบุ
- เซิร์ฟเวอร์ที่ประสงค์ร้ายเป็นของใคร มีกี่แห่ง และเปิดให้ใครเชื่อมต่อ
- มีผู้ใช้อื่นที่ยังไม่ได้รายงานหรือไม่ นอกจากสองรายที่ประกาศอ้างถึง
- เหตุใดธุรกรรมปลอมจึงตั้งค่าธรรมเนียมเป็นศูนย์ ประกาศไม่ได้อธิบาย
- ทีมข่าวเปิดโพสต์บน X ของ Electrum โดยตรงไม่ได้ อ่านจากภาพโพสต์ของบัญชี Bitcoin News ซึ่งเนื้อหาตรงกับประกาศ
📎 ข่าวที่เกี่ยวข้องจาก Bitcoinaddict.com:
เรื่อง Electrum และการหลอกให้โอนเงินที่เราเคยรายงานไว้
👉 ผู้ใช้ Electrum เผยสูญเสีย Bitcoin มูลค่า 500 ล้านบาทให้แฮ็กเกอร์เนื่องจากถูกหลอกให้โหลดกระเป๋าปลอม
👉 เตือนภัย! แฮกเกอร์ใช้ “Address Poisoning” หลอกโอน Bitcoin – พบแล้วกว่า 48,000 ครั้ง
🔗 อ้างอิงต้นฉบับ: ประกาศความปลอดภัย GHSA-6jp4-8v48-cc5v บน GitHub (24 ต.ค. 2569), บันทึกการออกเวอร์ชัน Electrum 4.8.3, โพสต์ของ Electrum บน X, The Defiant
💬 ความเห็นบรรณาธิการ Bitcoinaddict
ข้อที่ตรวจได้ชัดคือ ทีมพัฒนา Electrum ยืนยันในประกาศบน GitHub ว่าเวอร์ชันก่อน 4.8.3 ถูกเซิร์ฟเวอร์ประสงค์ร้ายหลอกให้เซ็นธุรกรรมปลอมตอนเร่งค่าธรรมเนียมได้ มีผู้ใช้เสียเงินแล้ว 1 ราย และแพตช์ออกแล้ว ส่วนที่ยังไม่ชัดคือยอดความเสียหาย จำนวนเซิร์ฟเวอร์ และจำนวนผู้ได้รับผลกระทบจริง สำหรับผู้อ่านชาวไทยที่ใช้ Electrum ข้อแนะนำชัดเจนที่สุดคืออัปเกรดและตรวจที่อยู่ปลายทางทั้งสตริงก่อนเซ็น ทีมข่าวไม่ได้ตรวจว่ามีผู้ใช้ไทยได้รับผลกระทบหรือไม่ และไม่ได้ชี้ว่า Electrum ไม่ปลอดภัยโดยรวม สิ่งที่ต้องรอคือรายงานเพิ่มเติมจากทีมพัฒนา และผู้ใช้รายอื่นที่อาจออกมาเล่า
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลข่าว ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน
— รายงานโดยทีมข่าว Bitcoinaddict.com