Starknet เปิดโหวตศึกษาแยกตัวเป็น L1 ต้านควอนตัม ผลไม่ผูกมัด ปิดโหวต 22 ต.ค.

Starknet เครือข่าย Layer 2 บน Ethereum เปิดโหวตแบบไม่ผูกมัดเมื่อ 15 ต.ค. ถามผู้ถือโทเคน STRK ว่าควรศึกษาการแยกตัวไปเป็น Layer 1 ที่ต้านทานควอนตัมของตัวเองหรือไม่ ปิดโหวต 22 ต.ค. StarkWare ผู้พัฒนา Starknet ระบุว่าแนวทางนี้อาจทำให้เครือข่ายทำเรื่องความปลอดภัยเชิงควอนตัมได้โดยไม่ต้องรอตารางอัปเกรดของ Ethereum

โหวตนี้ถามอะไร และ "Yes" ไม่ได้แปลว่าแยกตัว

ผู้ที่ Stake หรือมอบสิทธิ์ (delegate) STRK ลงคะแนนผ่าน Snapshot ได้ โดยเปิดเมื่อเวลา 09:32 UTC ของวันที่ 15 ต.ค. และปิดเวลาเดียวกันของวันที่ 22 ต.ค. ตัวเลือกมีสามข้อ คือสนับสนุนให้ศึกษาต่อ คัดค้าน หรืออยู่เป็นกลางเพราะต้องการข้อมูลเพิ่ม โดยผลจะเผยแพร่หลังปิดโหวต Unchained รายงานว่า StarkWare เรียกครั้งนี้ว่าการโหวตด้านธรรมาภิบาลครั้งแรกเรื่องการเปลี่ยนผ่านที่อาจเกิดขึ้น และโหวตนี้ไม่มีเกณฑ์องค์ประชุมขั้นต่ำ

ถ้าผลออกมาเป็น Yes จะเป็นแค่สัญญาณให้ศึกษาต่อ ไม่ใช่การอนุมัติให้เปลี่ยนเครือข่าย ต้องมีข้อเสนอและการโหวตรอบถัดไป และยังไม่มีการประกาศกรอบเวลาว่าจะเป็น L1 เมื่อไร

"การสนับสนุนให้ศึกษาไม่ถือเป็นการอนุมัติให้เปลี่ยนไปเป็น L1" และ "การตัดสินใจเดินหน้าในอนาคตจะต้องผ่านกระบวนการกำกับดูแลเฉพาะ"

ข้อความในข้อเสนอโหวตของ Starknet ตามรายงานของ Unchained 15 ต.ค. ต้นฉบับ "does not constitute approval of a transition to an L1" / "any future decision to proceed with a transition would be subject to a dedicated governance process"

Unchained ระบุว่าถ้าผลเป็น Yes จะเริ่มงานวิจัยที่นำไปสู่ข้อเสนอรายละเอียดและการโหวตเพิ่ม ถ้าเป็น No งานด้านต้านทานควอนตัมจะเดินต่อโดย Starknet ยังเป็น Layer 2 ส่วนถ้าเป็นกลาง กระทู้ในฟอรัมจะเปิดค้างไว้จนกว่าจะได้คำตอบที่ยังขาด

เหตุผลของ StarkWare: ส่วนที่ยังพึ่ง Ethereum

Cointelegraph รายงานว่า Starknet ใช้โครงสร้างพื้นฐานของ Ethereum อยู่ รวมถึงบริดจ์และชั้นเก็บข้อมูล (data availability) ซึ่ง StarkWare ระบุว่าเป็นส่วนที่ยังต้องพึ่งพาด้านความปลอดภัยเชิงควอนตัม Henri จาก Starknet Foundation อธิบายในโพสต์บนฟอรัมว่าส่วนที่ Starknet ดูแลเองทำให้ต้านทานควอนตัมได้เร็ว ขณะที่บริดจ์กับ data availability ต้องเดินตามตารางของ Ethereum การเป็น Layer 1 จะตัดการพึ่งพานี้

โพสต์เดียวกันระบุว่า Starknet ใช้หลักฐานการพิสูจน์แบบ STARK ที่อิงฟังก์ชันแฮช (hash-based) และ Account Abstraction แบบเนทีฟอยู่แล้ว Unchained รายงานด้วยว่าไม่ว่าผลจะออกมาแบบไหน STRK จะยังเป็นโทเคนเดิม ไม่มีโทเคนใหม่ และบริดจ์จาก Ethereum เข้า Starknet ยังเปิดอยู่

"การทำให้คริปโตต้านทานควอนตัมเป็นเรื่องเร่งด่วน เราจึงต้องเดินให้เร็วเท่าสายฟ้า"

อีไล เบน-ซาสสัน (Eli Ben-Sasson) ผู้ร่วมก่อตั้งและซีอีโอ StarkWare กล่าวกับ Cointelegraph ต้นฉบับ "Quantum-proofing crypto is urgent, so we must move at lightning speed"

Cointelegraph รายงานว่าเบน-ซาสสันเทียบข้อเสนอนี้กับความคืบหน้าที่เขาเห็นว่าช้ากว่าของ Ethereum และ Bitcoin ส่วนใน X เขาเขียนว่าการเป็น L1 เป็นเรื่องใหญ่ เรื่องความปลอดภัยเชิงควอนตัมก็เช่นกัน และอยากฟังความเห็นของชุมชน

ไทม์ไลน์ที่ผ่านมา และตัวเลขช่วงต้นของการโหวต

เบน-ซาสสันและบัญชี Starknet เกริ่นเรื่องนี้ใน X เมื่อ 8 ต.ค. โดยวางเป้าให้ Starknet เป็นเครือข่ายที่ต้านทานควอนตัมเต็มรูปแบบภายในปี 2027 Unchained รายงานว่าสองวันต่อมา StarkWare โพสต์ว่าการเป็น L1 อิสระเป็นเส้นทางที่ชัดที่สุดข้างหน้า ก่อนหน้านั้นเมื่อเดือนมิถุนายน StarkWare เปิดแผนต้านทานควอนตัมสามระยะ ครอบคลุมการอัปเกรดลายเซ็น การย้ายสัญญา Smart Contract และโครงสร้างพื้นฐานที่ขึ้นกับ Ethereum

ฝั่ง Ethereum Cointelegraph ระบุว่านักพัฒนาตั้งทีมด้านต้านทานควอนตัมโดยเฉพาะเมื่อเดือนมีนาคม โดยตั้งเป้าให้มีการป้องกันระดับโปรโตคอลเบื้องต้นภายในปี 2029 ซึ่งเราเคยรายงานเป้าหมายต้านทาน Quantum ของ Ethereum ภายในปี 2029ไว้ก่อนหน้านี้

ข้อมูลจาก Snapshot ที่ Unchained อ้างถึง ณ ราว 14:40 UTC ของ 15 ต.ค. (ราว 21:40 เวลาไทย) มีผู้ลงคะแนน 293 ราย และเสียงที่หนุนตัวเลือก Yes คิดเป็น 99.9% ของพลังโหวตรวมราว 179.8 ล้าน เป็นตัวเลขช่วงต้นของการโหวตที่ยังเปลี่ยนได้จนถึงวันปิด

📎 ข่าวที่เกี่ยวข้องจาก Bitcoinaddict.com:

👉 Ethereum ตั้งเป้าต้านทาน Quantum ให้ได้ภายในปี 2029 ชูเป็นภารกิจอันดับหนึ่ง

👉 StarkWare ขุดธุรกรรม Quantum-Safe Bitcoin แรกของโลกสำเร็จ จากไวท์เปเปอร์สู่ของจริง

👉 Starknet เปิดตัว ‘SN Stack’ เครื่องมือสร้างบล็อกเชนรุ่นใหม่ ต้านภัยควอนตัม

🔗 อ้างอิงต้นฉบับ: Cointelegraph (15 ต.ค.), Unchained (15 ต.ค.)

💬 ความเห็นบรรณาธิการ Bitcoinaddict

โหวตครั้งนี้ยังอยู่ที่ขั้นถามว่าควรศึกษาหรือไม่ จึงยังไม่ใช่การตัดสินใจย้ายเครือข่าย และยังไม่มีกรอบเวลา ข้อสังเกตของกองบรรณาธิการคือเหตุผลที่ StarkWare ยกมา ซึ่งเป็นเรื่องตารางอัปเกรดด้านควอนตัมของ Ethereum ทำให้ผู้ถือ STRK และผู้ใช้แอปบน Starknet ควรติดตามผลวันที่ 22 ต.ค. และข้อเสนอรอบถัดไปว่าบริดจ์จาก Ethereum จะเปิดต่อตามที่ระบุหรือไม่ ทีมข่าวยังไม่พบรายงานเกี่ยวกับผลกระทบต่อผู้ใช้ในไทยโดยตรง

ภาพปก: โลโก้ Starknet จากเว็บไซต์ทางการ starknet.io

รายงานโดยทีมข่าว Bitcoinaddict.com