Solana ยืนยัน 21 ต.ค. เปิด Alpenglow บน Mainnet ยืนยันธุรกรรมใน 150 มิลลิวินาที ยอดธุรกรรมอาจร่วงฮวบ

Anza ทีมผู้พัฒนา Agave (ซอฟต์แวร์หลักที่ผู้ดูแลเครือข่าย Solana ใช้รันโหนด) ประกาศเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2569 ว่า Alpenglow อัปเกรดระบบยืนยันธุรกรรมครั้งใหญ่ของ Solana จะเริ่มใช้งานบน mainnet-beta วันพุธที่ 21 ตุลาคม 2569 เวลาประมาณ 14.50 น. UTC หรือราว 21.50 น. ตามเวลาไทย ส่วนหน้า Alpenglow ของ Solana Foundation ระบุว่าการเปิดใช้เกิดที่ epoch 1064 (ช่วงเวลาหนึ่งรอบของเครือข่าย) ซึ่งเริ่มราว 15.00 น. UTC หรือ 22.00 น. เวลาไทย เป้าหมายคือลดเวลายืนยันธุรกรรมแบบย้อนกลับไม่ได้ (finality) จากราว 12.8 วินาที เหลือราว 150 มิลลิวินาที ทีมข่าวอ่านโพสต์ของ Anza และหน้าของ Solana Foundation แล้ว และเทียบกับ CoinDesk และ Solana Compass

"งาน 18 เดือน สำหรับการย้ายที่เกิดขึ้นใน 1 สล็อต"

Alpenglow เปลี่ยนอะไรใน Solana

ระบบเดิมของ Solana ชื่อ TowerBFT ให้ผู้ดูแลเครือข่าย (validator) โหวตยืนยันบล็อกด้วยการส่งธุรกรรมโหวตลงบนเชน และบล็อกจะถือว่าสุดท้ายเมื่อโหวตสะสมครบหลาย slot ส่วน Alpenglow เปลี่ยนให้ validator ส่งโหวตหากันโดยตรง แล้วรวมเป็นใบรับรอง (certificate) ทำให้บล็อกจบได้ใน 1 ถึง 2 รอบโหวต Solana Foundation ระบุว่า 150 มิลลิวินาทีเป็นเป้าหมาย และ CoinDesk ย้ำว่าผลจริงขึ้นกับสภาพเครือข่าย

ส่วนที่ไม่เปลี่ยนคือการรันโปรแกรมและค่าธรรมเนียมของผู้ใช้ การส่งธุรกรรมและโปรแกรมบนเชนไม่ได้รับผลกระทบ ขณะที่ Rotor (ระบบกระจายข้อมูลบล็อก ที่จะมาแทน Turbine) เป็นเฟสสองและยังไม่มีกำหนด

สลับระบบกลางเครือข่ายที่กำลังทำงานอย่างไร

Solana Compass สรุปขั้นตอนตามเอกสาร SIMD-0384 ของ Anza ไว้ 4 ขั้น

• ฟีเจอร์เกตเปิดที่รอยต่อของ epoch โดยยังไม่ย้ายระบบทันที
• หลังจากนั้น 5,000 slot บล็อกจะหยุดบรรจุธุรกรรมของผู้ใช้ และมีเฉพาะโหวตของ validator
• validator ต้องได้โหวตจาก stake 82% เพื่อสร้าง genesis certificate (ใบรับรองบล็อกแรกของระบบใหม่)
• จากนั้นยกการตกลงยืนยันให้ Votor (โปรโตคอลโหวตของ Alpenglow) แล้วรับธุรกรรมของผู้ใช้อีกครั้ง Anza คาดว่าขั้นนี้ใช้เวลา "หลายร้อยมิลลิวินาที"

ช่วง 5,000 slot ใช้เวลาประมาณ 17 ถึง 18 นาทีที่ความเร็วปัจจุบัน ตามการคำนวณของ Solana Compass และ CoinDesk ซึ่งหมายความว่าธุรกรรมของผู้ใช้จะรอตั้งแต่ถึงรอยต่อจนระบบสลับเสร็จ SIMD-0384 ระบุว่าผลกระทบนี้ "ในกรณีที่ดีที่สุดคือราว 1 slot" Solana Compass ประเมินว่าการสลับน่าจะเกิดราว 15.10 ถึง 15.30 น. UTC (22.10 ถึง 22.30 น. เวลาไทย) ซึ่งเป็นการคำนวณของ Solana Compass เอง ไม่ใช่เวลาที่ Anza ยืนยัน

ยอดธุรกรรมอาจดูร่วงฮวบ แต่ไม่ใช่เครือข่ายเงียบ

เมื่อโหวตไม่อยู่ในบล็อกอีก ตัวเลขธุรกรรมที่แดชบอร์ดแสดงอาจตกแรงทันที CoinDesk เตือนว่าจำนวนธุรกรรมอาจร่วงแม้ผู้ใช้ยังเทรดและชำระเงินในอัตราเดิม Solana Compass รายงานว่าช่วง 10 ถึง 12 ตุลาคม ธุรกรรมโหวตเฉลี่ยราว 3,060 รายการต่อวินาที เทียบกับธุรกรรมผู้ใช้ราว 1,780 รายการต่อวินาที หรือโหวตเป็นราว 63% ของทั้งหมด Solana Foundation เรียกการเปลี่ยนแปลงนี้ว่า "การเปลี่ยนวิธีนับ ไม่ใช่ปริมาณงานที่ลดลง" ใครที่ติดตามตัวเลข TPS (ธุรกรรมต่อวินาที) ควรตั้งฐานเปรียบเทียบใหม่หลังวันที่ 21

ผู้ดูแลเครือข่ายต้องทำอะไร และมีสัดส่วนเท่าไรที่ยังไม่พร้อม

Solana Foundation ระบุข้อกำหนดบังคับ 2 ข้อก่อน epoch 1064 เริ่ม

• รันซอฟต์แวร์ที่ใช้ Agave เป็นฐาน ได้แก่ Agave, Jito-Solana หรือ Harmonic Salsa บนรุ่นที่สร้างจาก Agave 4.3.0 ส่วน Firedancer และ Frankendancer ไคลเอนต์ทางเลือกที่ใช้รัน validator ยังไม่รองรับในการย้ายครั้งนี้ ผู้ใช้สองตัวนี้ต้องสลับไคลเอนต์ชั่วคราว
• ถือ SOL ในบัญชีโหวตอย่างน้อย 0.8 SOL เหนือขั้นต่ำค่าเช่า เพื่อจ่ายค่า Validator Admission Ticket ซึ่งเป็นค่าธรรมเนียมคงที่ต่อ epoch และถูกเผาทิ้ง แทนค่าโหวตราว 1 SOL ต่อ epoch ที่จ่ายอยู่ ถ้าไม่จ่าย validator จะไม่โหวตและไม่ผลิตบล็อกใน epoch ถัดไป

Solana Compass รายงานว่า ณ วันที่ 13 ตุลาคม ในกลุ่ม validator 500 รายใหญ่สุด รายที่ติดป้ายกลุ่ม Firedancer ถือ stake รวมกันราว 15.8% ของทั้งหมด (Firedancer 6.8%, HarmonicFiredancer 7.1%, FireBAM 1.6%, Frankendancer 0.3%) เมื่อใบรับรองต้องใช้ 82% หมายความว่าถ้าไม่มีใครในกลุ่มนี้ร่วมโหวต จะเหลือราว 84% เหนือเกณฑ์เพียงเล็กน้อย ตัวเลขนี้เป็นการประมาณของ Solana Compass ป้ายอาจล่าช้ากว่าการเปลี่ยนไคลเอนต์จริง และ Jito ระบุว่าจะย้ายโหนด BAM เข้าโหมดบำรุงรักษาก่อนวันเปิดใช้

วันที่เคยคลาดเคลื่อน: เดิมมีรายงาน 28 กันยายน

ช่วงปลายเดือนกันยายนมีรายงานว่า Alpenglow จะเปิดบน mainnet วันที่ 28 กันยายน ซึ่งทีมข่าว Bitcoinaddict เองก็รายงานเป็น "เป้าหมายชั่วคราว" เมื่อ 23 กันยายน แต่ KuCoin News รายงานว่าผู้พัฒนาปฏิเสธ โดยรายการ "Resume feature activation" ในตารางของ Agave 4.3 ไม่ได้ระบุ Alpenglow และ Roger Wattenhofer หัวหน้าฝ่ายวิจัยของ Anza ตอบว่า "No Alpenrush" ส่วน Solana Compass ออกข้อความแก้ไขว่ารายการนั้นไม่ใช่กำหนดเปิด Alpenglow ครั้งนี้ต่างกัน เพราะวันที่ 21 ตุลาคมมาจากโพสต์ทางการของ Anza และหน้าอัปเกรดของ Solana Foundation ที่ระบุ epoch และเวลาไว้ชัดเจน ทั้งนี้ Solana Foundation ยังระบุสถานะ mainnet ว่า "ยังไม่เปิดใช้" ณ เวลาที่ทีมข่าวตรวจ ขณะที่ testnet และ devnet เปิดใช้แล้วเมื่อ 24 และ 25 กันยายน

ตัวเลขค่าธรรมเนียมก็ต่างจากที่เรารายงานก่อนหน้า ข่าวเมื่อ 11 สิงหาคมของเราเคยระบุค่า Validator Admission Ticket ที่ 1.6 SOL ต่อ epoch แต่หน้าของ Solana Foundation ที่อัปเดตเดือนตุลาคม 2569 ระบุที่ 0.8 SOL ต่อ epoch

ผู้ใช้ทั่วไปและนักพัฒนาควรรู้อะไร

Solana Foundation ระบุว่าผู้ใช้ทั่วไป "ไม่ต้องทำอะไร" ส่วนนักพัฒนาที่อ่านหรือสตรีมข้อมูลบล็อกต้องปรับ เช่น Agave 4.3 เพิ่มฟิลด์ bank_id เพราะ 1 slot อาจมีบล็อกผู้สมัครมากกว่าหนึ่งบล็อก, สถานะ confirmed กับ finalized จะกลายเป็นสถานะเดียวกัน, ธุรกรรมโหวตหายจากบล็อก และค่า Clock.unix_timestamp ไม่ได้มาจากค่ามัธยฐานถ่วงน้ำหนักของโหวตอีก ทีมข่าวไม่ได้ตรวจประกาศของกระดานเทรดไทยเรื่องการฝากถอน SOL ช่วงอัปเกรด ผู้ใช้ควรเช็กประกาศของกระดานที่ใช้งาน

📎 ข่าวที่เกี่ยวข้องจาก Bitcoinaddict.com:

เรื่อง Alpenglow ที่เราเคยรายงานไว้

👉 Solana เปิดตัว Alpenglow อัปเกรดใหญ่สุดในประวัติศาสตร์ ลด Finality เหลือ 150 มิลลิวินาที

👉 Solana เข้าใกล้เปิดใช้งาน Alpenglow เต็มรูปแบบ Validator ส่วนใหญ่อัปเกรดแล้ว เล็ง 28 ก.ย.

👉 ทีม Firedancer ของ Jump เสนอถอดเพดาน Block Limit หลังอัปเกรด Alpenglow บน Solana

🔗 อ้างอิงต้นฉบับ: โพสต์ของ Anza (13 ต.ค. 2569), หน้า Alpenglow ของ Solana Foundation (อัปเดต ต.ค. 2569), CoinDesk (14 ต.ค. 2569), Solana Compass (13 ต.ค. 2569)

💬 ความเห็นบรรณาธิการ Bitcoinaddict

ข้อที่ยืนยันได้จากแหล่งทางการคือวัน เวลา และข้อกำหนดของ validator ส่วนความเร็ว 150 มิลลิวินาทียังเป็นเป้าหมายที่ต้องดูผลจริงหลังเปิดใช้ ประเด็นที่ผู้อ่านไทยควรรู้ล่วงหน้าคือเลข TPS ของ Solana ที่เห็นตามเว็บต่างๆ จะดูตกลงอย่างมากในคืนวันที่ 21 ตุลาคม ทั้งที่เป็นแค่การเปลี่ยนวิธีนับ และถ้ามีใครนำตัวเลขนั้นไปอ้างว่าเครือข่ายเงียบลงหรือผู้ใช้หายไป ให้ย้อนดูว่านับโหวตรวมอยู่หรือไม่ ส่วนความเสี่ยงที่ควรตรวจสอบจริงคือสัดส่วน stake ที่ยังรัน Firedancer เพราะเกณฑ์ 82% มีช่องว่างไม่มาก ทีมข่าวไม่ฟันธงผลต่อราคา SOL

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลข่าว ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน

— รายงานโดยทีมข่าว Bitcoinaddict.com