CryptoSlate เตือน ซื้อ NFT ไม่ได้แปลว่าคุมไฟล์ภาพ ตลาดปิดแล้วผู้ถือต้องดูแลเอง

CryptoSlate สื่อคริปโตต่างประเทศ เผยแพร่บทวิเคราะห์เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2569 โดยอันเจลา ราดมิแลก (Andjela Radmilac) นักวิเคราะห์อาวุโส ตั้งข้อสังเกตว่าการเป็นเจ้าของ NFT ไม่ได้แปลว่าเป็นเจ้าของหรือควบคุมไฟล์ผลงานที่อยู่เบื้องหลัง และเมื่อตลาดที่เคยดูแลไฟล์เหล่านั้นปิดตัว ผู้ถือต้องรับภาระดูแลที่เก็บไฟล์เอง ซึ่งบทความเรียกว่า "ค่าเช่าที่เก็บ" (Storage Rent)

นี่เป็นบทวิเคราะห์ ไม่ใช่ข่าวประกาศ ความเห็นและข้อสรุปเป็นของผู้เขียนบทความ ทีมข่าวรายงานประเด็นหลักและตรวจข้อเท็จจริงบางส่วนกับแหล่งอื่น

ประเด็นหลัก: บันทึกความเป็นเจ้าของถาวร แต่ไฟล์ไม่จำเป็นต้องถาวร

บทความชี้ว่าบล็อกเชนบันทึกความเป็นเจ้าของ NFT ไว้ถาวร แต่ไฟล์ภาพหรือสื่อที่ NFT ชี้ไปหามักอยู่ที่อื่น เช่น เซิร์ฟเวอร์ของบริษัท เครือข่ายเก็บข้อมูลแบบกระจาย หรือต้องมีคนคอยดูแล บทความสรุปว่ารายได้จากการขายคอลเลกชันใหม่ไม่พอจะจ่ายค่าดูแลรักษาระยะยาว ภาระจึงตกกับผู้ถือ

"ตลอดไปไม่ใช่แผนการจ่ายเงิน"

— ข้อความในบทวิเคราะห์ของ CryptoSlate (Forever isn't a payment plan)

บทความอ้างเอกสารของ IPFS (ระบบเก็บไฟล์แบบกระจายที่ NFT จำนวนมากใช้) ที่อธิบายว่าไฟล์ที่ถูกแคชไว้ลบทิ้งได้เพื่อคืนพื้นที่ ซึ่งแปลว่าไฟล์จะคงอยู่ได้ก็ต่อเมื่อมีผู้ "ปักหมุด" (Pinning) คอยเก็บไว้

ตัวอย่างจริง: Nifty Gateway

บทความยกกรณี Nifty Gateway ตลาด NFT ที่ Gemini เป็นเจ้าของ ซึ่งประกาศปิดตัวเมื่อเดือนมกราคม 2569 ตามประกาศของ Gemini แพลตฟอร์มปิดในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 กำหนดให้ผู้ใช้ถอน NFT ออกภายในวันที่ 23 เมษายน 2569 และระบุว่าจะย้ายข้อมูลเมตาและสื่อของ NFT ไปเก็บบน Arweave (เครือข่ายเก็บข้อมูลถาวรแบบกระจาย)

ตามรายงานเดียวกัน NFT ที่สร้างบน Nifty Gateway ในปี 2564 หรือก่อนหน้า ไม่สามารถปรับให้ชี้ไปยังที่เก็บแบบกระจายได้ Nifty Gateway จึงระบุว่าจะโฮสต์ข้อมูลเมตาส่วนนั้นต่อไป "ตลอดไป" คำว่า "ตลอดไป" นี้ตรงกับประเด็นที่บทวิเคราะห์ตั้งคำถามพอดี

ความเสี่ยงอีกชั้น: สิทธิที่ยังค้างหลังตลาดปิด

เหตุการณ์ที่เกิดใกล้กันคือกรณี Magic Eden ซึ่งบทความอ้างถึง เมื่อวันที่ 25 กันยายน Revoke.cash เตือนว่าช่องโหว่ใน Payment Processor V2 ของ Limit Break ทำให้สิทธิอนุมัติเก่าของ Magic Eden ยังใช้งานได้ หลังตลาดยุติการรองรับเครือข่าย EVM เมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2569 ผู้วิจัยชื่อ 0xQuit ย้าย NFT 3,832 ชิ้นเข้ากระเป๋าดูแลชั่วคราวในสิ่งที่เขาระบุว่าเป็นการกู้ภัยแบบ Whitehat (แฮกเกอร์ที่ทำเพื่อปกป้อง) ตามรายงานของ CryptoSlate และ Cointelegraph ผู้ใช้ควรเพิกถอนสิทธิอนุมัติเก่าที่ยังค้างอยู่

ทางออกที่บทความเสนอ

• ย้ายไฟล์ไปเครือข่ายเก็บข้อมูลแบบกระจายที่ออกแบบให้อยู่ถาวร เช่น Arweave
• ใช้บริการ IPFS Pinning ที่ผู้ถือหรือผู้ให้บริการเฉพาะเป็นผู้จ่าย
• เก็บข้อมูลบนเชนโดยตรง เพื่อลดการพึ่งเซิร์ฟเวอร์ภายนอก
• ใช้เครือข่ายเก็บข้อมูลที่มีแรงจูงใจทางเศรษฐกิจให้ผู้เก็บ
• ผู้ถือควรรู้ว่างานอยู่ที่ไหน และเก็บสำเนาส่วนที่คัดลอกได้ไว้ รวมถึงจดบันทึกพฤติกรรมของงานเชิงโต้ตอบ

บทความเทียบกับแนวทางของพิพิธภัณฑ์ โดยอ้างการสนทนาของ LACMA เมื่อธันวาคม 2564 และกรณีศึกษาการอนุรักษ์ของ MoMA ทีมข่าวยังไม่ได้ตรวจแหล่งอ้างอิงเหล่านี้กับต้นฉบับ

ตัวเลขจากยุคบูม

บทความย้อนไปที่ยุครุ่งเรืองปี 2564 ซึ่ง Christie's ประมูลงาน NFT ของ Beeple ได้ 69.35 ล้านดอลลาร์ (ราว 2,320 ล้านบาท ที่ 33.45 บาทต่อดอลลาร์ตามอัตราปัจจุบัน) และ Sotheby's ขายภาพ Bored Ape Yacht Club 101 ชิ้นได้ 24.40 ล้านดอลลาร์ (ราว 816 ล้านบาท) ก่อนที่ตลาดหลายแห่งจะทยอยปิดตัวภายในไม่ถึงห้าปีต่อมา

📎 ข่าวที่เกี่ยวข้องจาก Bitcoinaddict.com:

ตลาด NFT ที่ปิดตัวและการยุติบริการที่เรารายงานไว้ก่อนหน้านี้

👉 อวสานตลาด NFT พรีเมียม! Foundation ประกาศปิดตัวถาวร หลังดีลขายกิจการล่มกลางคัน

👉 Binance ยุติบริการ NFT บน Exchange ย้ายการจัดการสู่ Binance Wallet ผู้ถือต้องถอนภายใน 3 ก.ค. 2569

🔗 อ้างอิงต้นฉบับ: CryptoSlate, Gemini, Cointelegraph

💬 ความเห็นบรรณาธิการ Bitcoinaddict

ข้อสังเกตของบทความตรงกับสิ่งที่ผู้ถือ NFT ตรวจสอบได้เองในระดับปฏิบัติ คือดูว่า NFT ของตนชี้ไปที่ไหน (ที่อยู่ไฟล์ในสัญญา) และผู้ให้บริการที่เก็บไฟล์ยังทำงานอยู่หรือไม่ ซึ่งบทความไม่ได้ให้ตัวเลขว่ามี NFT จำนวนเท่าใดที่ไฟล์หายไปแล้ว ผู้อ่านจึงไม่ควรตีความว่า NFT ทั้งตลาดเสี่ยงเท่ากัน ความเสี่ยงต่างกันตามรูปแบบการเก็บไฟล์ของแต่ละโปรเจกต์

สำหรับผู้ถือ NFT ชาวไทย ควรตรวจสิทธิอนุมัติเก่าของกระเป๋าและเก็บสำเนาไฟล์ที่ทำได้ เนื้อหานี้เป็นข้อมูลข่าวและบทวิเคราะห์ ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน

— รายงานโดยทีมข่าว Bitcoinaddict.com