Zano ถูกสร้าง ZANO ปลอม 36.9 ล้านเหรียญผ่านช่องโหว่ Gateway ทีมย้อนเชน 1 เดือน ลบธุรกรรมจริงไปด้วย

Cointelegraph รายงานเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2569 ว่าผู้โจมตีสร้าง ZANO ปลอมได้ 36.9 ล้านเหรียญ ผ่านช่องโหว่ของฟีเจอร์ Gateway Address บนเครือข่าย Zano ก่อนที่ทีมจะตัดสินใจย้อนเชนกลับไปราว 1 เดือน ที่บล็อก 3,833,000 เพราะเหรียญปลอมใช้งานได้เหมือนเหรียญจริงและแยกออกไม่ได้ ผลคือธุรกรรมของผู้ใช้ทั่วไปในช่วงเดือนนั้นถูกลบไปด้วย ทีมสัญญาว่าจะชดเชยผู้ได้รับผลกระทบ ที่ราคา ZANO ราว 5.63 ดอลลาร์ เหรียญปลอม 36.9 ล้านเหรียญมีมูลค่าตามราคาตลาดราว 208 ล้านดอลลาร์ หรือราว 6,992 ล้านบาท ที่อัตรา 33.655 บาทต่อดอลลาร์ แต่ตัวเลขนี้เป็นมูลค่าตามราคา ไม่ใช่เงินที่ผู้โจมตีขายได้จริง

เกิดอะไรขึ้นกับ Zano

ตามไทม์ไลน์ที่ Cointelegraph รายงาน ผู้โจมตีลงทะเบียน Gateway Address เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม โดยจ่ายค่าธรรมเนียม 100 ZANO หรือราว 553 ดอลลาร์ (ราว 18,610 บาท) จากนั้นทดสอบสินทรัพย์ปลอม แล้วสร้าง ZANO ที่ไม่ได้รับอนุญาตราว 18.4 ล้านเหรียญเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม และทำซ้ำอีกราว 18.4 ล้านเหรียญเมื่อวันที่ 25 กันยายน พร้อมสร้างโทเคน Freedom Dollar (fUSD) ซึ่งเป็น Stablecoin ของโปรเจกต์ ทีมตรวจพบหลังการสร้างครั้งที่สอง

Gateway Address เป็นฟีเจอร์ที่ให้ Exchange บริดจ์ และบริการชำระเงินจัดการเงินด้วยยอดคงเหลือบัญชีเดียว แทนโมเดล UTXO (ยอดเงินแยกเป็นก้อนๆ) ดั้งเดิมของ Zano ตามรายงานของ GNCrypto ช่องโหว่นี้เปิดทางให้สร้างโทเคนเกินเพดานอุปทานที่ตั้งไว้ ผู้ตรวจพบคือทีมหลักของ Zano เอง ไม่มีนักวิจัยภายนอก ตามรายงานของ Parameter และการทดสอบด้วย AI การตรวจสอบภายใน และโปรแกรมรางวัลหาช่องโหว่ไม่พบช่องโหว่นี้มาก่อน ตามที่ Cointelegraph รายงาน

ทำไมต้องย้อนเชน

ทีมให้เหตุผลว่า ZANO ปลอมทำงานเหมือนเหรียญจริงและใช้จ่ายได้ปกติ จึงลบเฉพาะส่วนที่ผิดไม่ได้ ทางเดียวคือย้อนเชนทั้งช่วง ผลคือประวัติธุรกรรมราว 30 วันถูกลบ ทั้งธุรกรรมจริงและธุรกรรมที่เกิดจากเหรียญปลอม ตามรายงานของ Parameter เชนเริ่มใหม่ที่บล็อก 3,833,000 และ fUSD ที่ถูกสร้างโดยไม่ได้รับอนุญาตถูกลบไปด้วย แต่สินทรัพย์ที่ถูกแปลงไปเป็น USDT และ DAI แล้วย้อนไม่ได้

"นักพัฒนาทำได้แค่ปล่อยซอฟต์แวร์เวอร์ชันอัปเดตและขอให้ผู้ดูแลโหนดอิสระนำไปใช้"

— Quinten van Welzen หัวหน้าฝ่ายการตลาดของ Zano

ตามที่ van Welzen ชี้ การย้อนเชนต้องอาศัยผู้ดูแลโหนดอิสระยอมรับซอฟต์แวร์ใหม่ ไม่ใช่นักพัฒนาสั่งได้ฝ่ายเดียว ทีมยอมรับว่าการย้อนเชนทำให้ความเชื่อมั่นเสียหาย แต่ให้เหตุผลว่าจำเป็นเพื่อป้องกันเหรียญเจือจางและรักษาคำมั่นเรื่องอุปทานคงที่

ใครชดเชย และผู้ใช้ได้อะไร

Cointelegraph รายงานว่าแผนคือคืนยอดคงเหลือของผู้ใช้ โดยใช้เงินกองทุนนักพัฒนา เงินส่วนตัวของสมาชิกทีม และเงินที่ผู้สนับสนุนให้คำมั่นไว้ ส่วน Exchange จะเล่นซ้ำรายการถอนที่ถูกย้อนและเครดิตเงินฝากที่ได้รับผลกระทบให้ผู้ใช้ แต่รายงานอีกฉบับระบุว่าทีมกำลังทำกระบวนการเรียกร้องค่าชดเชย และยังไม่มีรายละเอียด กรอบเวลา หรือวิธีตรวจสอบสิทธิ์ ทีมข่าวจึงแนะนำให้ผู้ใช้ตรวจประกาศทางการของ Zano และ Exchange ที่ใช้

ราคา ZANO ตอนนี้

ตามรายงานของ Parameter ราคา ZANO ลดลง 12.85% ใน 24 ชั่วโมงไปอยู่ที่ 6.32 ดอลลาร์ มูลค่าตลาด 97.6 ล้านดอลลาร์ ช่วงเช้าวันที่ 2 ตุลาคม ข้อมูล CoinGecko แสดงราคาราว 5.63 ดอลลาร์ หรือราว 189 บาท ลดลงราว 3.8% ใน 24 ชั่วโมง มูลค่าตลาดราว 87 ล้านดอลลาร์ (ราว 2,927 ล้านบาท) เมื่อเทียบกับมูลค่าตลาด 36.9 ล้าน ZANO ที่ถูกสร้างขึ้นมีมากกว่าจำนวนเหรียญที่หมุนเวียนจริงราว 15.4 ล้านเหรียญ ตามที่ทีมข่าวคำนวณจากมูลค่าตลาดหารราคา ทีมข่าวยังไม่เห็นรายงานว่าผู้โจมตีขายเหรียญไปได้เท่าไหร่ ไม่มีการเปิดเผยตัวผู้โจมตี

📎 ข่าวที่เกี่ยวข้องจาก Bitcoinaddict.com:

เหตุย้อนเชนหลังโดนสร้างเหรียญปลอมรายอื่น เราเคยรายงานไว้

👉 Harmony เตรียม Rollback เชนหลังพบมินต์ ONE ปลอมพุ่ง 3.01 ล้านล้านเหรียญ ไม่ใช่แค่ 4 พันล้านตามคาดแรก

👉 Cronos ยืนยันเงินหาย 9.19 ล้านดอลลาร์ หลัง Rollback กู้คืน 111 ล้านจากเหตุแฮก Tectonic

👉 “กันยายน” คริปโตโดนแฮ็กกว่า 2.5 หมื่นล้านบาท หนักสุดของปี Bitget-Liquid สองเคสกินไป 92%

🔗 อ้างอิงต้นฉบับ: Cointelegraph, Parameter, GNCrypto, CoinGecko

💬 ความเห็นบรรณาธิการ Bitcoinaddict

ข้อมูลหลักมาจาก Cointelegraph และสื่อรอง ทีมข่าวยังไม่เห็นประกาศต้นฉบับของ Zano จึงใช้ตัวเลขตามที่สื่อรายงานและระบุจุดที่ต่างกันไว้ เหตุนี้ชี้ว่าฟีเจอร์ใหม่ที่เปลี่ยนโมเดลบัญชีของเชนเป็นจุดเสี่ยง และช่องโหว่อยู่เงียบมาเกือบหนึ่งเดือนก่อนถูกพบ การย้อนเชนลบธุรกรรมของผู้ใช้ที่ไม่เกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นราคาของการกู้เหรียญที่ไม่อาจแยกออกได้ ผู้ถือ ZANO และผู้ที่ฝากกับ Exchange ควรตรวจประกาศทางการ ส่วนรายละเอียดการชดเชยทีมข่าวจะอัปเดตเมื่อมีประกาศ

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลข่าว ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน

— รายงานโดยทีมข่าว Bitcoinaddict.com