ข่าวใหญ่จากเวียดนามสะเทือนทั้งโลกการเงิน เมื่อรัฐบาลประกาศลบบัญชีธนาคารถาวรมากกว่า 86 ล้านบัญชี คิดเป็นราว 43% ของบัญชีธนาคารทั้งหมด ที่มีอยู่ประมาณ 200 ล้านบัญชีในประเทศ โดยอ้างว่าเพื่อป้องกันการฉ้อโกงและอาชญากรรมไซเบอร์

การล้างบัญชีครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจาก ธนาคารกลางเวียดนาม (SBV) บังคับใช้กฎใหม่ ที่กำหนดให้ผู้ใช้งานต้องทำ การยืนยันตัวตนด้วยข้อมูลชีวภาพ (Biometric Verification) เช่น การสแกนใบหน้า สำหรับการเปิดบัญชีใหม่ รวมถึงการทำธุรกรรมออนไลน์บางประเภท

ผลลัพธ์คือ 113 ล้านบัญชีที่ผ่านการตรวจสอบยังคงใช้งานได้ ขณะที่ 86 ล้านบัญชีถูกตัดออกเพราะไม่ผ่านเกณฑ์ หรือถูกมองว่าเป็นบัญชีที่ไม่มีการใช้งาน

ผลกระทบต่อผู้ใช้และชาวต่างชาติ

ผู้ที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุดคือ ชาวต่างชาติในเวียดนาม เนื่องจากต้องทำการยืนยันตัวตนด้วยวิธีการพบหน้า (in-person) แต่กลับมีช่องทางรองรับน้อยมาก ทำให้หลายคนถูกปิดกั้นไม่สามารถเข้าถึงเงินของตัวเองได้

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่รัฐบาลหรือธนาคารอายัดบัญชีประชาชน:

• จีน (2022): หลายธนาคารชนบทถูกตรวจสอบจนบัญชีลูกค้าถูกแช่แข็ง สร้างความไม่พอใจและประท้วงใหญ่

• สหรัฐฯ: กฎหมาย Civil Asset Forfeiture ให้อำนาจรัฐอายัดเงินได้ แม้เจ้าของยังไม่ถูกตัดสินว่ามีความผิด

• สหราชอาณาจักร: ใช้ “Account Freezing Orders” อายัดบัญชีได้ทันทีหากพบความผิดปกติด้าน AML

• แคนาดา (2022): รัฐบาลใช้อำนาจฉุกเฉินแช่แข็งบัญชีทั้งธนาคารและคริปโตของผู้ประท้วงรถบรรทุก โดยไม่ต้องผ่านศาล

ความเสี่ยงจากระบบรวมศูนย์

แม้เจ้าหน้าที่อ้างว่ามาตรการเหล่านี้มีไว้เพื่อป้องกันอาชญากรรมทางการเงิน แต่หลายฝ่ายมองว่า นี่สะท้อนถึง ความเสี่ยงของระบบการเงินแบบรวมศูนย์ ซึ่งประชาชนต้องพึ่งพาอำนาจของธนาคารและรัฐโดยสมบูรณ์

• บัญชีสามารถถูกลบหรืออายัดได้ทันทีจากการเปลี่ยนแปลงกฎ

• ผู้ใช้งานแทบไม่มีสิทธิ์โต้แย้งหากถูกจัดว่าไม่ผ่านการตรวจสอบ

• การเข้าถึงเงินขึ้นอยู่กับเงื่อนไขทางการเมืองและนโยบาย

ในขณะที่ระบบดิจิทัลและไบโอเมตริกช่วยเพิ่มความปลอดภัย แต่ก็อาจกลายเป็น กับดัก หากเกิดข้อผิดพลาดหรือถูกนำไปใช้เกินขอบเขต

Bitcoin: คำตอบของอิสรภาพทางการเงิน

เหตุการณ์ในเวียดนามถูกมองว่าเป็น “โฆษณาฟรี” ครั้งใหญ่ให้กับ Bitcoin และคริปโต เพราะ Bitcoin สามารถเก็บและโอนโดยไม่ต้องพึ่งตัวกลาง การยึดหรือแช่แข็งบัญชีทำได้ยากมากเมื่อผู้ถือครองควบคุมคีย์ส่วนตัวเอง

แนวคิด “Be Your Own Bank” หรือการเป็นเจ้าของธนาคารของตัวเอง กำลังถูกหยิบยกขึ้นมาอีกครั้ง โดย Bitcoin เสนอทางเลือกที่ปลอดภัยจากการแทรกแซงของรัฐบาลและสถาบันการเงินแบบรวมศูนย์

บทสรุป

การลบบัญชีธนาคารกว่า 86 ล้านบัญชีในเวียดนาม อาจถูกอธิบายว่าเป็นการ “ป้องกันอาชญากรรม” แต่สำหรับหลายคน มันคือการเตือนถึงความเสี่ยงของระบบรวมศูนย์ ที่อาจพรากสิทธิ์ทางการเงินไปได้ในพริบตา

และในโลกที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน Bitcoin กำลังถูกมองว่าไม่ใช่แค่สินทรัพย์เพื่อการลงทุน แต่คือ สัญลักษณ์ของอธิปไตยทางการเงินที่แท้จริง

อ้างอิง : cryptoslate.com

ภาพ vietnam.vn