เครือข่าย Ethereum เดินหน้าสู่เฟสการพัฒนาแบบ “เร่งสปีด” หลังจากอัปเกรดล่าสุดในชื่อ Fusaka ถูกปล่อยขึ้นใช้งานบน Mainnet แล้ว โดยอัปเกรดนี้ไม่ใช่แค่การปรับปรุงเล็กน้อย แต่เป็นทั้ง

• การยืนยันโรดแมปใหม่ของ Ethereum ที่จะทำ Hard Fork ปีละ 2 ครั้ง

• และเป็นอัปเกรดด้าน Data Availability, Scaling และ UX ที่สำคัญที่สุดครั้งหนึ่ง นับจากยุค Merge

Fusaka ถือเป็น อัปเกรดหลักครั้งที่ 17 ของ Ethereum และตามข้อมูลจากฝั่งนักพัฒนา นับเป็นหนึ่งในการอัปเกรดที่ “ใหญ่ที่สุด” ในแง่จำนวน Ethereum Improvement Proposals (EIPs) ที่ถูกนำมาใช้ในคราวเดียว

จาก Merge สู่ Fusaka: Ethereum เร่งจังหวะอัปเกรด

นับตั้งแต่ Ethereum เปลี่ยนจาก Proof-of-Work มาเป็น Proof-of-Stake ผ่านอัปเกรด The Merge ในปี 2022 เครือข่ายหลักก็มีการอัปเกรดสำคัญต่อเนื่องปีละประมาณ 1 ครั้ง เช่น

• Shapella (2023) – ปลดล็อกการถอน Stake

• Dencun (2024) – เพิ่ม “blob” เพื่อช่วยลดต้นทุนของ Layer 2

• Pectra (พ.ค. 2025) – เน้น UX และการจัดการกระเป๋าเงิน

แต่ Fusaka คือจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะตั้งแต่ตอนนี้ Ethereum Foundation ตั้งใจเดินเกมอัปเกรดแบบ “ปีละ 2 รอบ” หมายความว่าฟีเจอร์ใหม่ ๆ ทั้งด้าน Scaling, Data Availability, ความปลอดภัย และ Developer UX จะมาถี่และเร็วขึ้นกว่าที่เคย

หัวใจของ Fusaka: PeerDAS ยุคใหม่ของ Data Availability บน Ethereum

ฟีเจอร์เด่นที่สุดของ Fusaka คือ PeerDAS (Peer Data Availability Sampling) ที่ถูกเสนอผ่าน EIP-7594 ซึ่งถือเป็นการอัปเกรดโครงสร้าง Data Availability ครั้งใหญ่สุดนับจากยุค “blob” ใน Dencun

ก่อนหน้านี้ Layer 2 Rollup บน Ethereum จะใช้ “blob” เป็นที่เก็บข้อมูลธุรกรรมชั่วคราวบน L1 แต่ Node ต้องโหลดข้อมูลชุดใหญ่ ทำให้การสเกลมีข้อจำกัดด้านแบนด์วิธ

PeerDAS เข้ามาแก้ปัญหานี้ตรงจุด

• Validator ไม่จำเป็นต้องโหลด blob ทั้งก้อนอีกต่อไป

• แต่สามารถ “สุ่มอ่าน (sample)” เฉพาะบางส่วนของข้อมูล

• ช่วยให้ระบบยังตรวจสอบได้ว่าข้อมูลมีอยู่ครบ (Data Availability)

• โดยไม่เพิ่มภาระให้ Node มากเกินไป

ผลลัพธ์คือ Ethereum สามารถ

• เพิ่ม blob throughput ได้มากขึ้น

• รองรับธุรกรรมจาก Layer 2 Rollup ได้เยอะกว่าเดิม

• เปิดทางให้ ค่าธรรมเนียมบน L2 ถูกลง แต่ยังคงมาตรฐานความปลอดภัยของ Ethereum L1

Blob เพิ่มสูงสุด 8 เท่า ลดค่าธรรมเนียม L2 ระยะยาว

เพื่อให้ PeerDAS ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ Ethereum ยังมีการปรับ Blob Parameters เพิ่มเติม หลัง Fusaka เปิดใช้งาน โดยเป้าหมายคือ

• เพิ่มปริมาณ blob ต่อบล็อกทั้ง “เป้า (target)” และ “เพดาน (max)”

• มีแผนดัน target เป็น 14 และ max เป็น 21 blob ภายในต้นเดือนมกราคม

เมื่อนำทั้งหมดมารวมกัน ความจุ blob มีโอกาสเพิ่มได้สูงสุดถึงราว 8 เท่า จากระดับเดิม แปลเป็นภาษาคนใช้คือ:

• Layer 2 มีพื้นที่เขียนข้อมูลมากขึ้น

• ค่า Gas บน L2 มีโอกาสลดลงอีก

• UX ของแอป DeFi / GameFi / SocialFi บน Ethereum Ecosystem จะลื่นขึ้น โดยผู้ใช้ไม่ต้องเจอค่าธรรมเนียมดีดสูงแบบเดิมในช่วงพีค

แก้เกมค่าธรรมเนียม blob แกว่ง–เสริมเสถียรภาพ ETH Fee Burn

หลังจากอัปเกรด Dencun เคยเกิดปรากฏการณ์ที่ ค่าธรรมเนียม blob ต่ำจนแทบเป็นศูนย์ในช่วงที่เครือข่ายไม่หนาแน่น ทำให้

• Rollup ได้ต้นทุนถูกมาก

• แต่ในเชิงโครงสร้างอาจทำให้ระบบ fee market ขาดความสมดุล

Fusaka เข้ามาแก้ด้วยการ

• เพิ่ม blob base fee minimum – ป้องกันไม่ให้ค่าธรรมเนียมต่ำแบบผิดธรรมชาติ

• ปรับให้มี ค่าธรรมเนียมตามสัดส่วน เมื่อลูกค้า L2 ใช้งานเยอะขึ้นหรือการคำนวณ (compute) พุ่งสูง

ผลคือ

• ค่าธรรมเนียมของ Rollup มีความคาดเดาได้มากขึ้น

• ระบบการเผา ETH (fee burn) มีจังหวะที่สม่ำเสมอขึ้น

• เป็นผลดีต่อทั้งฝั่งผู้พัฒนา L2 และสายถือยาวที่มอง Tokenomics ของ Ethereum ระยะยาว

Backend Boost: ฟีเจอร์เทคนิคที่ผู้ใช้ปลายทางแทบไม่เห็น แต่สำคัญมาก

แม้ Fusaka จะไม่ได้เน้น UX ด้านหน้าผู้ใช้เท่ากับ Pectra แต่ในเชิง “หลังบ้าน” ถือว่าหนักมาก อัปเกรดนี้ยังมาพร้อมกับฟีเจอร์สำคัญอื่น ๆ เช่น

• เพิ่ม safety บน Gas Limit
  ปรับกลไกจำกัด Gas ต่อธุรกรรม เพื่อกันไม่ให้ tx เดียวกิน Gas เกือบทั้งบล็อก ช่วยลดความเสี่ยงการโจมตีแบบ DoS (ปา tx หนัก ๆ มาทำให้เครือข่ายหน่วง)

• รองรับ secp256r1 แบบ native
  ทำให้ Ethereum รองรับการเซ็นแบบเดียวกับที่ใช้ในอุปกรณ์จำนวนมาก (รวมถึง passkey และ secure enclave ต่าง ๆ) เปิดทางไปสู่

  • การเข้าระบบด้วย Passkey

  • การเซ็นธุรกรรมผ่านอุปกรณ์แบบ Native โดยไม่ต้อง workaround เยอะ

• EIP-7939 – Count Leading Zeros Opcode
  เป็นการเพิ่ม opcode ที่ช่วยให้

  • ระบบ Zero-Knowledge Proof ทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น

  • เป็นหนึ่งในส่วนประกอบที่ช่วยเตรียม Ethereum ให้พร้อมรับมือภัยคุกคามระดับ Quantum ในอนาคต

ทั้งหมดนี้คือ “Backend Boost” ที่ผู้ใช้ทั่วไปอาจไม่รู้สึกทันที แต่จำเป็นอย่างมากสำหรับการสเกล Ethereum ให้รองรับผู้ใช้ระดับ mass adoption

หลัง Fusaka: สเต็ปต่อไปคือ Glamsterdam ในปี 2026

เมื่อ Fusaka ปล่อยขึ้น Mainnet แล้ว นักวิจัยและทีมพัฒนา Ethereum ก็เริ่มมองไปข้างหน้าทันที สเต็ปถัดไปคืออัปเกรดใหญ่ในชื่อ “Glamsterdam” ซึ่งคาดว่าจะมาถึงในปี 2026 ภายใต้กรอบเวลาอัปเดต ปีละ 2 ครั้ง ที่วางไว้

สำหรับนักลงทุนและผู้ใช้งาน Ethereum สิ่งที่ Fusaka ส่งสัญญาณชัดเจนคือ

• Ethereum ยังมุ่งหน้าไปในทิศทาง “Rollup-centric Roadmap” อย่างจริงจัง

• L2 จะยิ่งสำคัญมากขึ้นในฐานะเลเยอร์ที่รองรับการใช้งานจริง

• และ Ethereum L1 จะทำหน้าที่เป็น โครงสร้างพื้นฐานความปลอดภัยและ Data Availability ที่ทรงพลังมากขึ้นเรื่อย ๆ

อ้างอิง : theblock.co