โลกของ Bitcoin กลับมาร้อนแรงอีกครั้ง หลังนักพัฒนากลุ่มหนึ่งเสนอแนวทางใหม่ชื่อว่า Bitcoin Improvement Proposal 444 (BIP-444) ซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อ “จำกัดข้อมูลที่ไม่จำเป็น (arbitrary data)” ที่ถูกบันทึกลงในบล็อกเชน โดยใช้กลไก Soft Fork ชั่วคราว

ข้อเสนอนี้เกิดขึ้นเพียงไม่กี่สัปดาห์หลังการอัปเดต Bitcoin Core เวอร์ชัน 30 (v30) ที่เปิดให้ผู้ใช้สามารถใส่ข้อมูลขนาดใหญ่ในธุรกรรม Bitcoin ผ่านคำสั่ง OP_RETURN ได้อย่างอิสระ ตราบใดที่จ่ายค่าธรรมเนียมสูงพอ

แม้การอัปเดตนี้จะได้รับการเผยแพร่แล้วในเดือนตุลาคม แต่จากข้อมูลของ Bitnodes พบว่ายังมีเพียงประมาณ 6.3% ของโหนด ที่อัปเดตเป็นเวอร์ชันนี้ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความลังเลของชุมชนต่อการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว

ข้อเสนอ BIP-444: จำกัดข้อมูล–ฆ่า Ordinals–รีเซ็ตระบบชั่วคราว

ข้อเสนอ BIP-444 ต้องการ “ย้อนรอย” การเปลี่ยนแปลงเดิม โดยจำกัดข้อมูลที่สามารถแนบในธุรกรรม Bitcoin ให้ไม่เกิน

• 83 bytes สำหรับ OP_RETURN

• 34 bytes สำหรับ ScriptPubKey อื่น ๆ

รวมถึงเพิ่มข้อจำกัดใหม่ เช่น

• ปิดกั้นการใช้ OP_IF ใน Tapscripts (ตัดช่องทางการใช้ Ordinals โดยตรง)

• จำกัดขนาด Merkle Tree ที่ซ่อนใน Taproot

• ปิดการใช้งาน Script เวอร์ชันที่ยังไม่ได้ใช้

ข้อเสนอนี้จะทำให้ธุรกรรมบางประเภทที่เคยถูกต้อง กลายเป็น ธุรกรรมไม่ถูกต้อง (invalid) แต่ถูกเสนอให้มีผลเพียง “ชั่วคราวประมาณ 1 ปี” เพื่อให้ชุมชนมีเวลาทบทวนและพัฒนาทางออกระยะยาว

“นี่ไม่ใช่แนวทางระยะยาว แต่เป็นการแก้ปัญหาชั่วคราวเพื่อซื้อเวลาในการออกแบบระบบใหม่”
— Luke Dashjr, นักพัฒนา Bitcoin Core ที่สนับสนุนแนวคิดนี้ กล่าวบน X

ประเด็นร้อน: ป้องกันสแปมหรือจำกัดเสรีภาพ?

ฝ่ายสนับสนุนมองว่า BIP-444 เป็นทางออกจำเป็น เพื่อป้องกันการอัปโหลด “เนื้อหาผิดกฎหมาย” เช่น ภาพล่วงละเมิดเด็กลงในบล็อกเชน ซึ่งอาจสร้างความเสี่ยงทางกฎหมายให้กับผู้รันโหนด

“หากบล็อกเชนมีเนื้อหาผิดกฎหมายอยู่ในระบบ โหนดจะต้องเลือกระหว่างละเมิดกฎหมายหรือปิดตัวเอง ซึ่งเสี่ยงทำให้เครือข่ายรวมศูนย์” — ข้อความจากร่าง BIP-444

แต่ฝั่งคัดค้านกลับมองว่า แนวคิดนี้คือ “การเซ็นเซอร์” และขัดกับหลักการ Permissionless System ของ Bitcoin โดยตรง

Leonidas ผู้มีบทบาทสำคัญในชุมชน Ordinals กล่าวว่า

“ไม่มีความแตกต่างระหว่างการปิดกั้นธุรกรรม Ordinals กับการปิดกั้นธุรกรรมทางการเงินโดยรัฐ มันจะเป็นแบบอย่างอันตราย”

ขณะที่ Jameson Lopp จากบริษัท Casa มองว่า ข้อเสนอนี้ไม่ได้ระบุอย่างชัดเจนว่า “เนื้อหาประเภทใดถือว่าผิดกฎหมาย” และย้ำว่า

“หากคุณไม่เห็นด้วยกับกฎของเครือข่าย คุณสามารถเลือกไม่รันโหนดได้เลย”

ผู้เขียน BIP-444 ยังเป็นปริศนา

สิ่งที่เพิ่มความดราม่าให้กับเรื่องนี้คือ ผู้เขียนข้อเสนอใช้ชื่อว่า “Dathon Ohm” ซึ่งเพิ่งสร้างบัญชี GitHub และ X เพียงไม่กี่วันก่อนยื่นร่างข้อเสนอ และไม่มีประวัติการมีส่วนร่วมกับการพัฒนา Bitcoin มาก่อน

จนถึงตอนนี้ยังไม่มีการยืนยันว่าใครคือผู้อยู่เบื้องหลัง BIP-444 และข้อเสนอนี้ยังไม่ถูกเผยแพร่สู่ Bitcoin Development Mailing List ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนเข้าสู่กระบวนการพิจารณาอย่างเป็นทางการ

บทสรุป: เส้นบาง ๆ ระหว่าง “การป้องกัน” กับ “การควบคุม”

ข้อเสนอ BIP-444 แสดงให้เห็นถึงความตึงเครียดที่ดำรงอยู่ในชุมชน Bitcoin ระหว่าง “ฝ่ายเทคนิคที่ต้องการความปลอดภัย” และ “ฝ่ายอุดมการณ์ที่ยึดเสรีภาพ”

แม้ Soft Fork นี้จะเป็นเพียง “ชั่วคราว” แต่ก็เปิดประเด็นใหญ่เกี่ยวกับทิศทางอนาคตของ Bitcoin — ว่าจะยังเป็นระบบที่ “ไม่มีใครควบคุมได้” หรือจะกลายเป็น “เครือข่ายที่ต้องถูกดูแล” เพื่อความอยู่รอดในระยะยาว

อ้างอิง : theblock.co