Vitalik Buterin ผู้ร่วมก่อตั้ง Ethereum เปรียบเทียบว่า Ethereum มีบทบาทคล้ายระบบปฏิบัติการ Linux แต่เป็นเวอร์ชันของโลกบล็อกเชน—กล่าวคือเป็น “โครงสร้างพื้นฐานโอเพ่นซอร์ส” ที่คนจำนวนมากสามารถนำไปต่อยอด สร้างระบบย่อย และปรับแต่งให้เหมาะกับงานที่ต่างกันได้ 

Vitalik อธิบายว่า Linux เติบโตได้เพราะชุมชนพัฒนาซอฟต์แวร์ดัดแปลง (custom implementations) ได้อย่างหลากหลาย ขณะที่ Ethereum เติบโตผ่าน Layer-2 (L2) ซึ่งเป็นเครือข่ายสเกลที่สร้างอยู่บน Ethereum เพื่อทำธุรกรรมให้เร็วขึ้นและค่าธรรมเนียมถูกลง

เป้าหมายระยะยาว: ให้ Ethereum L1 เป็น “บ้านหลัก” ของการเงินและอัตลักษณ์บนอินเทอร์เน็ต

Vitalik ย้ำว่าโจทย์สำคัญคือทำให้ Ethereum Layer-1 (L1) ทำหน้าที่เป็นแกนกลางที่ผู้คนและองค์กรที่ต้องการ “ความเป็นอิสระสูง” สามารถใช้งานได้เต็มศักยภาพ โดย ไม่ต้องพึ่งพาตัวกลาง มากเกินไป

มุมนี้สะท้อนภาพใหญ่ของ Ethereum Foundation ที่อยากให้ Ethereum กลายเป็นเหมือน “ระบบปฏิบัติการของอินเทอร์เน็ต” สำหรับ

• การคำนวณแบบกระจายศูนย์ (distributed computation)

• การย้าย “มูลค่า” และ “ความเสี่ยง” บนอินเทอร์เน็ต

• การทำฉันทามติ (consensus) แบบไร้ศูนย์กลาง

L2 มีครบทุกแนว แต่ยิ่งเยอะยิ่งมีแรงเสียดทาน

ปัจจุบันระบบนิเวศ Ethereum มี Layer-2 จำนวนมาก (ระดับร้อยเครือข่าย) ทำให้ผู้ใช้มีตัวเลือกเยอะ—ทั้งสายเร็ว สายค่าถูก สายเน้นความปลอดภัย หรือสายเฉพาะทาง

แต่ข้อถกเถียงก็หนักขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะ 2 ประเด็นนี้:

1) L2 เยอะเกินไปจนเหมือนแข่งกับ L1
ฝั่งวิจารณ์มองว่า L2 จำนวนมากอาจ “แย่งกิจกรรม” จาก L1 และทำให้รายได้ค่าธรรมเนียมบน L1 ลดลง (ประเด็นนี้ถูกพูดถึงมากหลังอัปเกรด Dencun)

2) ถ้าไม่เชื่อมกันจริง จะเกิด Fragmentation
ฝั่งสนับสนุนมองว่าแนวทาง modular / rollup-centric ทำให้หลายทีมทดลองสภาพแวดล้อมการประมวลผล (execution environments) และรอบเวลาบล็อก (block times) ได้หลากหลาย ซึ่งดีต่อการพัฒนา

แต่ก็มีคำเตือนว่า หากมี “ทางด่วน” จำนวนมากโดยที่ Interoperability ยังไม่ลื่นไหล จะเกิดการ “แยกสภาพคล่อง” ผู้ใช้ต้องย้ายข้ามเครือข่ายยุ่งยาก สุดท้าย UX แย่ลง เพราะเงินและผู้ใช้ถูกขังอยู่เป็นเกาะ ๆ

สรุป: Ethereum จะเป็น Linux ได้ ต้องทำให้ “หลายเครือข่าย” กลับมารู้สึกเป็น “ระบบเดียว”

คำเปรียบของ Vitalik ทำให้เห็นภาพชัดว่า Ethereum อยากเป็นโครงสร้างพื้นฐานแบบ Linux: เปิด, ต่อเติมได้, ไม่ผูกขาด
แต่ความท้าทายของปีถัดไปคือทำยังไงให้โลกของ L2 ที่โตเร็ว ไม่ทำให้ระบบนิเวศแตกเป็นชิ้น ๆ และยังทำให้ L1 เป็น “ศูนย์กลางความน่าเชื่อถือ” ของทั้งการเงินและอัตลักษณ์ดิจิทัลได้จริง

อ้างอิง : cointelegraph.com

ภาพ cnbc.com