กฎหมายคริปโตฉบับแรกของรัสเซีย เกิดจากการดิ้นหนีคว่ำบาตร ไม่ใช่เพราะเชื่อในคริปโต

วันที่ 4 สิงหาคม 2026 ปูตินลงนามในกฎหมายคริปโตแบบครบวงจรฉบับแรกของรัสเซีย

ถ้าย้อนกลับไปเดือนมกราคม 2022 ธนาคารกลางของประเทศเดียวกันนี้เผยแพร่รายงานที่เสนอให้แบนแทบทุกอย่าง ทั้งการขุด การซื้อขาย และการที่สถาบันการเงินเข้ามายุ่งกับคริปโต โดยให้เหตุผลว่าเป็นภัยต่อเสถียรภาพทางการเงินและอธิปไตยของนโยบายการเงิน

สี่ปีให้หลัง ธนาคารกลางแห่งเดิมกลายเป็นผู้กำกับตลาดคริปโตของประเทศเสียเอง

สิ่งที่อยู่ระหว่างสองเหตุการณ์นี้คือท่อทางการเงินท่อหนึ่ง ที่บริษัทน้ำมันรัสเซียใช้ขนเงินค่าน้ำมันข้ามประเทศด้วยคริปโตมาหลายปีแล้ว โดยที่ยังไม่มีกฎหมายรองรับ

บทความนี้จะเล่าสี่เรื่องเรียงกัน หนึ่งคือกฎหมายฉบับนี้คืออะไรแบบคร่าวๆ สองคือรัสเซียเปลี่ยนใจจากเกลียดเป็นรับได้เพราะอะไร ซึ่งต้องเล่าดราม่าการโดนคว่ำบาตรยาวถึงข่าวล่าสุดเรื่อง A7 สามคือเจาะตัวบทเชิงลึกแล้ววิเคราะห์ว่ามันจะสู้ได้จริงไหม และสี่คือเอามาเทียบกับกฎหมายสินทรัพย์ดิจิทัลของไทย

ขอหมายเหตุไว้ก่อนว่าบทความนี้ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมาย ตัวบทฉบับเต็มเป็นภาษารัสเซีย สิ่งที่ใช้อ้างอิงคือประกาศจากเว็บไซต์กฎหมายทางการของรัสเซีย บทวิเคราะห์จากสำนักกฎหมาย และรายงานข่าวหลายสำนักที่ตรงกัน ส่วนไหนเป็นการวิเคราะห์ของกองบรรณาธิการจะระบุไว้ในบรรทัดนั้น

ส่วนที่ 1 กฎหมายใหม่ฉบับนี้คืออะไร

ชื่อของมันคือ Federal Law No. 282-FZ ว่าด้วยสกุลเงินดิจิทัลและสิทธิดิจิทัล

ภาพ: หน้าแรกของ Federal Law No. 282-FZ ดาวน์โหลดตรงจาก publication.pravo.gov.ru เอกสารเผยแพร่ทางการเลขที่ 0001202608040007 ลงวันที่ 4 สิงหาคม 2026

เส้นทางกว่าจะออกมาเป็นแบบนี้ สภาดูมาผ่านเมื่อ 21 กรกฎาคม 2026 สภาสหพันธ์อนุมัติเมื่อ 24 กรกฎาคม ปูตินลงนาม 4 สิงหาคม แล้วประกาศลงเว็บไซต์กฎหมายทางการในวันเดียวกัน มีผลบังคับใช้ 1 กันยายน 2026

ต้องแยกให้ออกจากของเดิมก่อน เพราะรัสเซียมีกฎหมาย 259-FZ มาตั้งแต่ปี 2020 อยู่แล้ว แต่ฉบับนั้นพูดถึงสินทรัพย์ทางการเงินดิจิทัลที่ออกในระบบที่ได้รับอนุญาตเป็นหลัก และไม่ได้ตอบว่าคนทั่วไปจะซื้อขาย Bitcoin กันยังไงให้ถูกกฎหมาย

282-FZ คือฉบับที่มาตอบตรงนั้น มันวางกรอบให้ทั้งตลาดซื้อขาย ผู้รับฝากทรัพย์สิน โบรกเกอร์ การชำระเงินข้ามประเทศ และการโฆษณา

ถ้าจะสรุปให้สั้นที่สุดว่ากฎหมายนี้เปิดอะไรปิดอะไร

• เปิด ซื้อขายคริปโตได้ถูกกฎหมายผ่านตัวกลางที่ขึ้นทะเบียน เก็บรักษาและบริหารจัดการได้ ขุดได้ตามกฎหมายปี 2024
• เปิดกว้างที่สุด การชำระเงินตามสัญญาการค้าต่างประเทศ ทำได้และไม่มีเพดานวงเงิน
• ปิด ใช้คริปโตจ่ายค่าสินค้าและบริการภายในประเทศ ห้ามเด็ดขาด รวมถึงห้ามโฆษณาที่เสนอรับชำระด้วยคริปโต
• คุมหนัก นักลงทุนทั่วไปซื้อได้ไม่เกิน 300,000 รูเบิลต่อปีต่อตัวกลางหนึ่งราย
• แถมให้ ผู้ถือได้รับความคุ้มครองทางศาล ไม่ว่าก่อนหน้านี้จะเคยแจ้งการถือครองไว้หรือไม่

รายละเอียดรายมาตราเดี๋ยวไปว่ากันในส่วนที่ 3 เพราะถ้าไม่รู้ที่มาก่อน อ่านตัวบทแล้วจะงงว่าทำไมมันหน้าตาแบบนี้

ส่วนที่ 2 จากเกลียดเป็นรับได้ เกิดอะไรขึ้นระหว่างทาง

มกราคม 2022 ธนาคารกลางเสนอแบนให้หมด

วันที่ 20 มกราคม 2022 ธนาคารกลางรัสเซียเผยแพร่รายงานเพื่อการหารือชื่อ Cryptocurrencies: trends, risks, measures โดยแถลงผ่านการแถลงข่าวออนไลน์ ซึ่งมี Elizaveta Danilova ผู้อำนวยการฝ่ายเสถียรภาพทางการเงินของธนาคารกลางเป็นผู้นำเสนอ

ข้อเสนอในรายงานฉบับนั้นคือห้ามสถาบันการเงินลงทุนหรือทำธุรกรรมกับคริปโตทุกรูปแบบ ห้ามกระดานซื้อขายและแพลตฟอร์มที่เอื้อให้คริปโตหมุนเวียน และห้ามการขุด โดยให้เหตุผลว่าคริปโตเป็นภัยต่อเสถียรภาพทางการเงิน ต่อความเป็นอยู่ของประชาชน และต่ออธิปไตยของนโยบายการเงิน

ส่วนเหตุผลเรื่องการขุด ธนาคารกลางใช้คำว่า

"การบริโภคไฟฟ้าแบบไม่ก่อให้เกิดผลผลิต"

ต้นฉบับ "unproductive consumption of electric power" จากรายงาน Cryptocurrencies: trends, risks, measures ของธนาคารกลางรัสเซีย 20 มกราคม 2022

ข้อสังเกตคือเหตุผลชุดนี้ไม่ได้แปลกอะไร ธนาคารกลางหลายประเทศรวมถึงบ้านเราก็กังวลเรื่องเดียวกัน สิ่งที่ทำให้เคสรัสเซียต่างออกไปคือสิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้น

ปัญหาจริงที่ทำให้ต้องเปลี่ยน ขายของได้แต่เก็บเงินไม่ได้

หลังสงครามยูเครน รัสเซียโดนคว่ำบาตรจนถูกตัดออกจากระบบการเงินโลกเป็นส่วนใหญ่

ปัญหาในทางปฏิบัติไม่ใช่ว่าไม่มีคนซื้อน้ำมัน จีนกับอินเดียยังซื้ออยู่ แต่รายงานของ Reuters ระบุว่าธนาคารในประเทศเหล่านั้นกลัวโดนมาตรการรอง คือกลัวว่าถ้าเคลียร์เงินให้รัสเซียแล้วตัวเองจะโดนสหรัฐเล่นงานไปด้วย จนไม่กล้าทำธุรกรรม

มีของขาย มีคนซื้อ แต่เงินเดินไม่ได้

2024 รัฐเปิดช่องให้ใช้คริปโตในการค้าต่างประเทศ

สภาดูมาผ่านร่างกฎหมายเมื่อกรกฎาคม 2024 และเริ่มมีผลเดือนกันยายนปีเดียวกัน เปิดให้บริษัทใช้คริปโตชำระเงินการค้าต่างประเทศได้ภายใต้กรอบที่เรียกว่า Experimental Legal Regime ซึ่งแปลไทยเป็นไทยคือเขตทดลองทางกฎหมาย ให้ทำได้เฉพาะกลุ่มเฉพาะเรื่องโดยมีธนาคารกลางคุม

Anton Siluanov รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรัสเซีย เป็นผู้ประกาศแนวทางนี้เอง โดยระบุว่ากระทรวงการคลังกับธนาคารกลางตกลงกันได้แล้ว

"เราเชื่อว่าเรื่องนี้ควรถูกทำให้ถูกกฎหมาย และควรมีกฎหมายมากำกับ"

Anton Siluanov รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรัสเซีย ต้นฉบับ "We believe that this area should be legalized and should receive legislative regulation"

ประโยคนี้มาจากปากรัฐมนตรีคลังของประเทศที่ธนาคารกลางเพิ่งเสนอให้แบนทุกอย่างเมื่อสองปีก่อน

ต่อมาในเดือนธันวาคม 2024 Siluanov ยืนยันว่าบริษัทรัสเซียเริ่มใช้จริงแล้ว โดยใช้ถ้อยคำว่าบิตคอยน์ที่ขุดในรัสเซียถูกนำไปจ่ายค่านำเข้า

เงื่อนไขที่มาพร้อมกันตามที่มีรายงานคือ ธุรกรรมเกิน 100,000 รูเบิลต้องรายงานธนาคารกลางและหน่วยงานต่อต้านการฟอกเงิน และเมื่อระบบเดินเต็มรูปแบบ การชำระเงินด้วยคริปโตจะทำได้ผ่านแพลตฟอร์มที่ได้รับอนุมัติเท่านั้น

นี่คือจุดที่ท่าทีเปลี่ยนครั้งแรก จากจะแบนทุกอย่าง มาเป็นอนุญาตเฉพาะทางที่รัฐได้ประโยชน์

14 มีนาคม 2025 Reuters เปิดเรื่องท่อน้ำมันที่จ่ายด้วย USDT

Reuters รายงานเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2025 โดยอ้างแหล่งข่าวในวงการค้าน้ำมันว่า บริษัทน้ำมันรัสเซียบางรายใช้ Bitcoin, Ethereum และ USDT เป็นตัวกลางแปลงค่าน้ำมันที่รับมาเป็นเงินหยวนและเงินรูปี ให้กลับไปเป็นรูเบิล

ต้องบอกไว้ให้ชัดว่าเป็นการรายงานโดยอ้างแหล่งข่าวที่ไม่เปิดเผยชื่อ ไม่ใช่เอกสารทางการหรือคำแถลงของบริษัทน้ำมันรายใด และรายงานที่เผยแพร่ต่อกันมาก็เป็นการถอดความคำให้สัมภาษณ์ ไม่มีการยกคำพูดของแหล่งข่าวแบบคำต่อคำ บทความนี้จึงเล่าเป็นเนื้อความ ไม่ใส่เครื่องหมายคำพูด

กลไกที่รายงานอธิบายไว้เดินสามทอด

• ผู้ซื้อชาวจีนจ่ายหยวนเข้าบัญชีนอกประเทศของบริษัทเทรดที่เป็นคนกลาง
• คนกลางแปลงหยวนเป็นคริปโตแล้วโอนไปอีกบัญชีหนึ่ง
• จากบัญชีนั้นโอนต่อไปบัญชีที่สามในรัสเซีย แล้วแปลงกลับเป็นรูเบิล

ขนาด ณ ตอนนั้นยังเป็นสัดส่วนเล็กเมื่อเทียบกับการค้าน้ำมันที่ราว 192,000 ล้านดอลลาร์ แต่กำลังโต โดยเทรดเดอร์รายหนึ่งทำธุรกรรมระดับหลายสิบล้านดอลลาร์ต่อเดือน

ประโยคที่สำคัญที่สุดในรายงานชิ้นนั้น คือแหล่งข่าวบอกว่าคริปโตจะยังถูกใช้ต่อไป ไม่ว่าจะมีมาตรการคว่ำบาตรอยู่หรือไม่ และแม้กระทั่งถ้าถูกปลดคว่ำบาตรจนกลับไปใช้ดอลลาร์ได้แล้วก็ตาม

คนที่ใช้ท่อนี้ไม่ได้ใช้เพราะอุดมการณ์อะไรทั้งนั้น เขาใช้เพราะค่าธรรมเนียมเป็นต้นทุนคงที่ที่ไม่ผูกกับจำนวนเงินโอน ไม่มีวันหยุด และไม่ต้องรอให้ธนาคารสองประเทศตกลงกันก่อน

ภาพ: กลไกที่ Reuters รายงานไว้เมื่อมีนาคม 2025 เงินไหลผ่านคนกลางสามทอดโดยไม่แตะระบบธนาคาร

มกราคม 2025 A7A5 เหรียญที่สร้างมาเพื่องานนี้โดยเฉพาะ

ท่อ USDT มีจุดอ่อนอยู่ข้อหนึ่งคือ Tether ไม่ใช่ของรัสเซีย ถ้าหน่วยงานสหรัฐสั่งอายัด บริษัทผู้ออกก็ทำให้ แปลว่าเงินก้อนใหญ่ในท่อนี้มีสิทธิ์โดนแช่แข็งกลางทาง

คำตอบของฝั่งรัสเซียคือ A7A5 ซึ่งเป็น Stablecoin ผูกกับเงินรูเบิล ออกเมื่อปลายเดือนมกราคม 2025 โดยบริษัทชื่อ Old Vector ที่จดทะเบียนในคีร์กีซสถาน หนุนหลังด้วยเงินฝากรูเบิลที่ Promsvyazbank หรือ PSB ซึ่งเป็นธนาคารรัฐที่โดนคว่ำบาตรเพราะเกี่ยวข้องกับกระทรวงกลาโหม ข้อมูลชุดนี้มาจากรายงานของ Chainalysis และเอกสารมาตรการของ OFAC กระทรวงการคลังสหรัฐ

บุคคลที่เอกสารฝั่งตะวันตกโยงเข้ากับเครือข่าย A7 คือ Ilan Shor นักธุรกิจที่ถูกออกหมายจับในคดีฉ้อโกงและถูกกล่าวหาเรื่องแทรกแซงการเลือกตั้งในมอลโดวา โดยมีรายงานว่าโครงสร้างการถือหุ้นของเครือข่าย A7 แบ่งเป็น Shor 51% และ Promsvyazbank 49%

รายละเอียดการออกแบบที่สำคัญที่สุดของเหรียญนี้ คือมันถูกสร้างมาโดยจงใจไม่ใส่ฟังก์ชันอายัด

เหตุผลอยู่ในเหตุการณ์ก่อนหน้า เดือนมีนาคม 2025 ตอนที่ทางการสหรัฐและยุโรปเข้ายึดกระดาน Garantex ทาง Tether ใช้ฟังก์ชันอายัดที่ฝังอยู่ใน Smart Contract ของ USDT ระงับเหรียญในกระเป๋าที่ Garantex ควบคุมอยู่ราว 28 ล้านดอลลาร์ทันที

ผู้สร้าง A7A5 เห็นเคสนั้นแล้วตัดฟังก์ชันนี้ออกจากเหรียญของตัวเองตั้งแต่ต้น เพื่อไม่ให้ใครมากดปุ่มแช่ได้

เก็บรายละเอียดนี้ไว้ในใจก่อน เพราะมันจะย้อนกลับมาเป็นประเด็นสำคัญในส่วนที่ 3

วันเปิดตัวเป็นจุดที่แหล่งข่าวไม่ตรงกัน Chainalysis และ Elliptic ระบุว่าเดือนมกราคม 2025 ส่วนรายงานของ Reuters เมื่อเดือนสิงหาคม 2026 เขียนว่าสร้างขึ้นเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2025

เรื่องนี้ไม่ต้องเดา เพราะตัวเหรียญอยู่บนบล็อกเชนสาธารณะที่ใครก็ตรวจได้

สัญญาของ A7A5 บนเครือข่าย TRON อยู่ที่แอดเดรส TLeVfrdym8RoJreJ23dAGyfJDygRtiWKBZ และหน้าโทเคนบน Tronscan ระบุเวลาออกเหรียญไว้ที่ 27 มกราคม 2025 เวลา 14:06:57 ตามเวลา UTC หรือราวสามทุ่มของวันเดียวกันตามเวลาไทย ตรงกับฝั่ง Chainalysis และ Elliptic

หน้าเดียวกันยังระบุผู้ออกเหรียญไว้ที่แอดเดรส TN7SvxX8d2Vd1XTmyjNmT6bqQ4rc4Xow7P และเขียนคำอธิบายตัวเองสั้นๆ ว่าเป็น RWA backed by banks deposits หรือสินทรัพย์โลกจริงที่หนุนหลังด้วยเงินฝากธนาคาร

ข้อมูลชุดเดียวกัน ณ กลางเดือนสิงหาคม 2026 ระบุว่าเหรียญนี้มีผู้ถือ 29,996 กระเป๋า มีธุรกรรมโอนสะสม 264,610 รายการ อุปทานหมุนเวียนราว 38,656 ล้านเหรียญ และมูลค่าตลาดราว 453 ล้านดอลลาร์

แต่ตัวเลขที่สะดุดตาที่สุดในหน้านั้นคือสองบรรทัดล่างสุด

ปริมาณการซื้อขายของวันก่อนหน้าแสดงเป็น 0 ดอลลาร์ และสภาพคล่องแสดงเป็น 3 ดอลลาร์

อ่านไม่ผิดครับ สามดอลลาร์

ในขณะที่วันเดียวกันนั้นมีธุรกรรมโอนเกิดขึ้น 938 รายการ

ตัวเลขสองชุดนี้วางคู่กันแล้วบอกอะไรได้ตรงมาก คือเหรียญนี้ยังมีคนโอนหากันอยู่ทุกวัน แต่แทบไม่มีตลาดให้ซื้อขายเลย มันไม่ใช่สินทรัพย์ที่คนถือไว้เก็งกำไรหรือเทรดกันในกระดาน มันคือท่อสำหรับส่งเงินล้วนๆ และเมื่อกระดานที่เคยเป็นทางออกอย่าง Grinex ปิดตัวไป สภาพคล่องที่เหลือจึงเกือบเป็นศูนย์ ตรงนี้เป็นการตีความของกองบรรณาธิการจากตัวเลขที่ปรากฏบนหน้าโทเคน

โครงสร้างนี้ก็อป USDT มาตรงๆ คือไปจดทะเบียนนอกประเทศเจ้าของสกุลเงิน แต่ใช้สินทรัพย์ในประเทศนั้นค้ำ ต่างกันแค่ USDT ใช้พันธบัตรสหรัฐ ส่วน A7A5 ใช้เงินฝากรูเบิลในแบงก์ที่โดนแบน

ภาพ: หน้าแรกของ a7a5.kg เว็บไซต์ทางการของ A7A5 บันทึกภาพเมื่อ 19 สิงหาคม 2026

สิ่งที่น่าสนใจคือเว็บทางการของเหรียญไม่ได้ทำตัวเป็นของใต้ดินเลย หน้าแรกเขียนโปรยไว้ตรงๆ ว่าเป็น Stablecoin ผูกกับรูเบิลตัวแรกที่ออกภายใต้การกำกับของรัฐ และวางตัวเองเป็นเครื่องมือสำหรับการค้าระหว่างประเทศ

ที่พักเงินหลักคือกระดานชื่อ Grinex ซึ่งบริษัทวิเคราะห์ทั้ง Chainalysis และ TRM Labs ระบุว่ามีความเชื่อมโยงกับ Garantex กระดานเก่าที่ถูกปิดไปเมื่อมีนาคม 2025 ทั้งคนโปรโมต ทั้งลูกค้าที่ย้ายตามมา ทั้งที่ตั้งสำนักงานในตึกเดียวกัน

ตัวเลขที่ทำให้เรื่องนี้ไม่ใช่ของเล่นคือความไม่สมส่วนของมัน

มูลค่าตลาดของ A7A5 อยู่ที่ราว 475 ล้านดอลลาร์ตามข้อมูลราคาเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2026 ขณะที่ Elliptic ซึ่งเป็นบริษัทวิเคราะห์ข้อมูลบล็อกเชน ระบุในรายงานชื่อ The fall of A7A5 ว่าปริมาณธุรกรรมสะสมของเหรียญนี้เกิน 102,000 ล้านดอลลาร์ จากราว 251,000 ธุรกรรม และช่วงพีคเดือนกรกฎาคม 2025 มีการโอนกันวันละราว 600 ล้านดอลลาร์

ส่วน Chainalysis รายงานไว้ก่อนหน้านั้นว่าถึงเดือนกรกฎาคม 2025 A7A5 ประมวลผลไปแล้วราว 51,170 ล้านดอลลาร์

เงินก้อนเล็กแต่หมุนเร็วมาก แบบนี้ไม่ใช่เงินที่คนถือไว้เก็งกำไร แต่เป็นเงินที่เอาไว้จ่ายค่าสินค้าจริง

สิงหาคม 2025 ถึงกรกฎาคม 2026 ตะวันตกไล่ปิดทีละชั้น

ส่วนนี้คือดราม่าจริงของเรื่อง

• 14 สิงหาคม 2025 OFAC ของสหรัฐคว่ำบาตรผู้ก่อตั้งและเจ้าของร่วมของ Garantex, กระดาน Grinex, โทเคน A7A5 และบริษัท A7 LLC โดยระบุว่าโครงสร้างนี้ถูกใช้ฟอกเงินจากแรนซัมแวร์และตลาดมืดมาตั้งแต่ปี 2019
• ตุลาคม 2025 สหภาพยุโรปแบน A7A5 เต็มรูปแบบ ซึ่งรายงานข่าวและบริษัทวิเคราะห์ระบุตรงกันว่าเป็นครั้งแรกที่ EU แบน Stablecoin ที่เชื่อมโยงกับรัฐโดยตรง
• 4 เมษายน 2026 Elliptic รายงานว่า Grinex ปิดช่องเติมเงินผ่านบัตรธนาคาร ซึ่งเป็นประตูสุดท้ายของรายย่อย
• 16 เมษายน 2026 Grinex ประกาศหยุดดำเนินการ หลังแจ้งว่าถูกขโมยสินทรัพย์ลูกค้าไปกว่า 1,000 ล้านรูเบิลหรือราว 15 ล้านดอลลาร์ โดยฝั่งกระดานอ้างว่าเป็นฝีมือหน่วยงานพิเศษของชาติตะวันตก ซึ่งเป็นคำกล่าวอ้างที่ยังไม่มีการยืนยันจากฝ่ายใด และ Elliptic ตั้งข้อสังเกตว่าจะเป็นการถูกแฮกจริงหรือเป็นการเชิดเงินหนีก็ยังบอกไม่ได้
• 26 พฤษภาคม 2026 CoinDesk รายงานว่า UK คว่ำบาตร 18 นิติบุคคล รวมถึง Huobi และผู้ออก Stablecoin รูเบิล โดยใช้มาตรการแบบที่ใช้กับธนาคารกับกระดานคริปโตเป็นครั้งแรก คือบังคับให้บริษัทการเงินอังกฤษแช่แข็งเงินและตามรอยธุรกรรม
• มิถุนายน 2026 Elliptic วัดปริมาณโอนรายวันได้ราว 24.3 ล้านดอลลาร์ ลดลงราว 96% จากจุดสูงสุด และระบุว่าไม่มีการสร้างเหรียญใหม่เพิ่มเลยตั้งแต่กรกฎาคม 2025 ขณะที่ช่วงเดียวกัน Supply ของ USDT โตขึ้นราว 14%
• 23 ถึง 24 กรกฎาคม 2026 EU ออกมาตรการชุดที่ 21 ตามรายงานของ CoinDesk ครอบคลุมการแช่แข็งสินทรัพย์ธนาคาร 94 แห่ง ห้ามทำธุรกรรมกับสถาบันการเงิน 33 แห่ง เล่นงานเรือกองเรือเงากว่า 40 ลำและโรงกลั่น พร้อมบริษัทคริปโตอีก 14 แห่งในจอร์เจีย ยูเออี ปานามา หมู่เกาะมาร์แชลล์ คีร์กีซสถาน และเบลารุส โดยรายงานอ้างการประเมินของ Chainalysis ว่าเครือข่าย A7 ประมวลผลไปแล้วเกือบ 120,000 ล้านดอลลาร์

จุดที่สำคัญที่สุดคือ สิ่งที่ทำให้ A7A5 ทรุด ไม่ใช่การประกาศแบน เพราะบล็อกเชนไม่สนใจว่าใครประกาศอะไร

Elliptic อธิบายไว้ในรายงานว่าสิ่งที่ทำให้มันทรุดคือกระดานทั่วโลกเริ่มสแกน USDT ที่ไหลเข้ามา แล้วพบว่ามันเคยผ่าน A7A5 จึงแช่บัญชีนั้นทิ้ง ต่อให้เจ้าของบัญชีจะเป็นคนกลางที่ไม่รู้เรื่องอะไรเลยก็ตาม

คำที่บริษัทใช้บรรยายสภาพของเหรียญหลังโดนมาตรการหลายชาติพร้อมกันคือ

"เหรียญกลายเป็นของกัมมันตรังสี" ความหมายที่สื่อคือใครแตะแล้วติดไปด้วย

ต้นฉบับใช้คำว่า "radioactive" จากรายงาน The fall of A7A5 ของ Elliptic

พอความเสี่ยงลามไปถึงคนที่แค่รับเงินต่อทอดที่สาม คนก็เลิกรับ แล้วท่อก็ตันเอง ส่วนนี้เป็นการสรุปกลไกของกองบรรณาธิการ จากสิ่งที่บริษัทวิเคราะห์ทั้งสามรายรายงานตรงกัน

10 สิงหาคม 2026 ฝั่งผู้ออกเหรียญออกมาโต้เอง

Reuters รายงานคำให้สัมภาษณ์ของ Pyotr Fradkov ประธานและซีอีโอของ Promsvyazbank

• A7A5 มี Turnover หรือปริมาณเงินที่หมุนผ่านเหรียญสะสมตั้งแต่เปิดตัว ใกล้ 140,000 ล้านดอลลาร์ และเคลมว่าเป็น Stablecoin ที่ไม่ใช่ดอลลาร์ที่ใหญ่ที่สุด
• แพลตฟอร์ม A7 มีลูกค้าประจำราว 15,000 ราย ประมวลผลได้ถึง 2,000 รายการต่อวัน
• 90% ของธุรกรรมเป็นการค้ากับประเทศในเอเชีย โดยจีนนำมาเป็นอันดับหนึ่ง

ประโยคที่บอกอะไรมากที่สุดในบทสัมภาษณ์นั้น คือตอนที่เขาอธิบายว่าทำไมโครงสร้างของเขาถึงไม่ล้มทั้งที่โดนคว่ำบาตรมาหลายรอบ

"โครงสร้างพื้นฐานของเราไม่ใช่แค่ธนาคารเดียว เส้นทางเดียว หรือประเทศเดียว แต่มันคือเครือข่ายที่กระจายตัว"

Pyotr Fradkov ประธานและซีอีโอ Promsvyazbank ให้สัมภาษณ์ Reuters 10 สิงหาคม 2026 ต้นฉบับ "our own infrastructure isn't just one bank, one route, or one country. It's a distributed network"

อ่านประโยคนี้แล้วจะเห็นว่าเขารู้ตัวดีว่ากำลังโดนล่าอะไรอยู่ และออกแบบมาเพื่อไม่ให้โดนตัดจบในทีเดียว

ปัญหาคือตัวเลขสองฝั่งไปด้วยกันไม่ได้

Elliptic นับสะสมได้ราว 102,000 ล้าน และวัดปริมาณรายวันช่วงกลางปีได้ 24 ถึง 75 ล้านดอลลาร์ ส่วนผู้ออกเหรียญบอก 140,000 ล้าน ถ้าคิดเลขย้อนกลับ ส่วนต่างราว 38,000 ล้านดอลลาร์ในไม่กี่เดือน แปลว่าต้องโอนกันวันละหลายร้อยล้าน ซึ่งขัดกับสิ่งที่วัดได้บนเชนแบบเห็นๆ

TRM Labs ยังพบว่าราว 34% ของปริมาณเป็นการโอนวนกันเองที่ทำให้ตัวเลขดูพอง สังเกตได้จากที่ปริมาณมักยุบลงในวันเสาร์อาทิตย์ ซึ่งเป็นพฤติกรรมของธุรกรรมธุรกิจ ไม่ใช่ตลาดจริง และมีรายงานของ Crystal Intelligence เมื่อ 30 กรกฎาคม 2026 ว่ากระเป๋าใบเดียวถือ A7A5 บนเครือข่าย Tron ถึง 94.5% ของเหรียญที่ออกมาทั้งหมด ซึ่งถ้าจริงก็แปลว่าของเกือบทั้งหมดกองอยู่ที่เจ้าเดียว

บทความนี้จึงไม่ใช้ตัวเลข 140,000 ล้านแบบเต็มปาก แต่ต้องบันทึกไว้ว่าเขาพูดแบบนี้

ถึงอย่างนั้นมีจุดหนึ่งที่มีน้ำหนักโดยไม่ต้องเชื่อตัวเลขเลย คือการที่เขาบอกเองว่า 90% ของธุรกรรมคือการค้ากับเอเชียและจีนเป็นอันดับหนึ่ง ซึ่งบรรจบพอดีกับที่ Reuters รายงานเรื่องน้ำมันกับผู้ซื้อจีน

แล้วธนาคารกลางก็กลับลำ

วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2026 Vladimir Chistyukhin รองผู้ว่าการคนที่หนึ่งของธนาคารกลางรัสเซีย ประกาศบนเวที Alfa Talk ซึ่งจัดโดย Alfa-Bank ธนาคารเอกชนใหญ่ที่สุดของรัสเซีย ว่าธนาคารกลางจะเริ่มศึกษาความเป็นไปได้ในการออก Stablecoin ที่หนุนหลังด้วยเงินรูเบิลอย่างเป็นทางการ

ตามที่มีรายงาน การศึกษาจะทำตลอดปี 2026 โดยดูแนวปฏิบัติและกรณีศึกษาจากต่างประเทศ เพื่อประเมินทั้งความเสี่ยงและประโยชน์ แล้วนำผลออกมารับฟังความเห็นสาธารณะก่อนตัดสินใจเรื่องกฎเกณฑ์หรือการแก้กฎหมาย

ครึ่งปีต่อมาถ้อยคำเปลี่ยนไปอีกระดับ Elvira Nabiullina ผู้ว่าการธนาคารกลางรัสเซีย พูดในเวที Financial Congress ว่าภายในองค์กรกำลังถกกันเรื่องนี้อยู่ โดยคำที่รายงานข่าวหยิบมาใช้คือ

"กำลังถกกันอย่างดุเดือด" ว่า Stablecoin ของชาติจะมาเสริม CBDC ในการชำระเงินระหว่างประเทศได้หรือไม่

Elvira Nabiullina ผู้ว่าการธนาคารกลางรัสเซีย พูดในเวที Financial Congress ต้นฉบับใช้คำว่า "hotly debating"

และมีรายงานว่าธนาคารกลางระบุทำนองว่าไม่มีอุปสรรคในการออก Stablecoin ในรัสเซีย

ขอบเขตที่เขาวางไว้คือทำเพื่อการชำระเงินระหว่างประเทศและการลงทุน ไม่ใช่ตลาดในประเทศ ส่วนสภาดูมากับธนาคารกลางจะเริ่มทำงานเรื่องกฎเกณฑ์อย่างจริงจังช่วงฤดูใบไม้ร่วงปี 2026

วันที่แน่ชัดของคำพูดในเวที Financial Congress ยังหาไม่ได้ จึงระบุไว้เท่าที่ยืนยันได้ว่าเป็นช่วงกลางปี 2026

สรุปคำตอบของหัวข้อนี้ในมุมมองของกองบรรณาธิการ รัสเซียไม่ได้เปลี่ยนใจเพราะเห็นคุณค่าของเทคโนโลยี และไม่ได้เปลี่ยนเพราะราคาขึ้น

เขาเปลี่ยนเพราะเอกชนพิสูจน์ให้ดูแล้วว่าท่อนี้ขนเงินได้จริงในระดับที่ช่วยเศรษฐกิจ แล้วพอท่อของเอกชนโดนฆ่า รัฐก็เห็นด้วยว่าถ้าปล่อยไว้ข้างนอกกฎหมายต่อไป มันจะโดนฆ่าซ้ำได้เรื่อยๆ และรัฐก็จะเสียท่อไปด้วยทุกครั้ง

ภาพ: ข้อมูลจาก Elliptic และ TRM Labs เทียบกับตัวเลขที่ Promsvyazbank เปิดเผยเอง ณ 10 สิงหาคม 2026

ส่วนที่ 3 เจาะตัวบท แล้วมันจะสู้ได้จริงไหม

3.1 ในกฎหมายเขียนอะไรไว้

ใครเป็นคนคุม

ธนาคารกลางรัสเซียเป็นผู้กำกับหลัก ผู้ให้บริการต้องขึ้นทะเบียนกับทะเบียนของรัฐ และต้องเป็นสมาชิกองค์กรกำกับดูแลกันเองในตลาดการเงิน หรือที่เรียกว่า SRO ซึ่งคือสมาคมของผู้ประกอบธุรกิจที่ตั้งกฎกันเองแล้วลงโทษสมาชิกที่ทำผิดได้ โดยมีหน่วยงานรัฐคุมอีกชั้น บ้านเราก็มีของแบบนี้ เช่น สมาคมบริษัทหลักทรัพย์ไทย

เงื่อนไขผู้ประกอบธุรกิจ

• ทุนขั้นต่ำ 15 ล้านรูเบิล หรือราว 187,000 ดอลลาร์ ซึ่งตกราว 6 ล้านบาท
• เข้าข่ายต้องขออนุญาตเมื่อมีการซื้อขายเกิน 3.5 ล้านรูเบิลต่อเดือน หรือราว 1.4 ล้านบาทต่อเดือน แปลว่าเทรดเดอร์มืออาชีพรายกลางก็โดนนับเป็นผู้ประกอบธุรกิจแล้ว ไม่ใช่แค่บริษัทใหญ่
• ผู้ประกอบการเดิมต้องขึ้นทะเบียนให้เสร็จภายใน 1 กรกฎาคม 2027 ส่วนผู้ให้บริการแลกเปลี่ยนบางประเภทมีเส้นตาย 1 มีนาคม 2027
• ธนาคารมีหน้าที่ปฏิเสธการโอนเงินที่น่าสงสัยไปยังผู้ให้บริการที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน

รายย่อยซื้อได้เท่าไร

• นักลงทุนทั่วไปซื้อได้ไม่เกิน 300,000 รูเบิลต่อปี ต่อตัวกลางหนึ่งราย ราว 3,680 ดอลลาร์ หรือราวแสนสองหมื่นบาท คิดที่อัตราแลกเปลี่ยนคร่าวๆ ต้นเดือนสิงหาคม
• ซื้อได้เฉพาะสินทรัพย์ที่ธนาคารกลางจัดว่าอยู่ในกลุ่มสภาพคล่องสูงสุด
• ต้องผ่านแบบทดสอบความเข้าใจความเสี่ยงก่อน และรับทราบคำเตือนความเสี่ยง
• คนที่เป็น qualified investor ไม่มีเพดานวงเงิน คำนี้แปลไทยเป็นไทยคือนักลงทุนที่รัฐรับรองแล้วว่ามีความมั่งคั่งหรือประสบการณ์มากพอจะรับความเสี่ยงเองได้ ของไทยมีแนวคิดคล้ายกันคือผู้ลงทุนรายใหญ่กับผู้ลงทุนสถาบัน

ข้อห้ามและข้อยกเว้น

ห้ามใช้คริปโตและสิทธิดิจิทัลชำระค่าสินค้าและบริการภายในประเทศ และห้ามโฆษณาที่เสนอรับชำระด้วยคริปโต

แต่การชำระเงินตามสัญญาการค้าต่างประเทศระหว่างผู้มีถิ่นที่อยู่กับผู้ไม่มีถิ่นที่อยู่ ได้รับการยกเว้นจากข้อห้ามนั้น และไม่มีการกำหนดเพดานวงเงิน

ถ้าจะอ่านกฎหมายฉบับนี้ให้ได้ใจความในประโยคเดียว คือตรงนี้ เพดานรายย่อยตั้งไว้แค่แสนกว่าบาทต่อปี ส่วนการค้าต่างประเทศไม่มีเพดานเลย

กฎหมายนี้ไม่ได้เขียนมาเพื่อคนซื้อคริปโตเก็บ แต่เขียนมาเพื่อผู้ส่งออกและผู้นำเข้า

นิรโทษกรรมและไทม์ไลน์

กฎหมายให้ความคุ้มครองทางศาลแก่ผู้ถือสินทรัพย์ ไม่ว่าก่อนหน้านี้จะเคยแจ้งการถือครองไว้หรือไม่ ซึ่งในทางปฏิบัติคือการล้างประวัติให้คนที่ถือของอยู่นอกระบบ ท่านี้ตรงไปตรงมาดี ถ้าอยากให้ของใต้ดินขึ้นมาบนดิน ก็ต้องไม่ลงโทษคนที่ขึ้นมา

• 1 กันยายน 2026 บทบัญญัติส่วนใหญ่มีผล
• 1 มีนาคม 2027 เส้นตายขึ้นทะเบียนของผู้ให้บริการแลกเปลี่ยนบางประเภท
• 1 กรกฎาคม 2027 เส้นตายขึ้นทะเบียนของผู้ประกอบการเดิม และข้อจำกัดเรื่องผู้รับฝากและการโอนของผู้ไม่มีถิ่นที่อยู่
• 1 กันยายน 2027 ส่วนที่ว่าด้วยการออกและหมุนเวียนสินทรัพย์ทางการเงินดิจิทัล

3.2 อ่านเจตนาออกมาได้ว่าอะไร

โครงสร้างนี้บอกอะไรได้สามอย่าง

หนึ่ง เขาต้องการท่อการค้าต่างประเทศที่ถูกกฎหมาย ไม่ใช่ตลาดเก็งกำไรในประเทศ ลักษณะเดียวกับการเอาหวยใต้ดินขึ้นมาบนดิน คือของมันมีคนเล่นกันอยู่แล้ว รัฐห้ามก็ไม่หยุด เก็บภาษีก็ไม่ได้ คุมก็ไม่ได้ สุดท้ายเลยดึงขึ้นมาไว้ในระบบแล้วเก็บส่วนแบ่งเสียเอง

สอง เขากลัวว่าคริปโตจะมาแย่งพื้นที่ของรูเบิล โดยเฉพาะเมื่อรูเบิลดิจิทัลเริ่มบังคับใช้วงกว้างวันที่ 1 กันยายน 2026 ซึ่งเป็นวันเดียวกับที่กฎหมายฉบับนี้มีผลพอดี ตรงนี้เป็นการตีความของกองบรรณาธิการ แต่การที่วันมันตรงกันเป๊ะ ก็ยากที่จะเป็นความบังเอิญ

สาม เขาเลือกบังคับใช้ผ่านธนาคาร ไม่ใช่ผ่านการไล่ปิดเว็บ การกำหนดให้แบงก์ปฏิเสธการโอนไปยังผู้ให้บริการที่ไม่ขึ้นทะเบียน คือการดึงระบบธนาคารมาเป็นด่านหน้า ซึ่งมีฟันมากกว่าการบล็อกเว็บเยอะ

3.3 กฎหมายฉบับนี้ออกแบบมาให้หนีคว่ำบาตรยังไง

ถ้าอ่านตัวบทโดยตั้งคำถามว่ามันจะช่วยเรื่องคว่ำบาตรตรงไหน จะเห็นกลไกสี่ชั้นที่ทำงานคนละหน้าที่

ชั้นที่หนึ่ง เปิดท่อการค้าต่างประเทศแบบไม่มีเพดาน

อันนี้คือชั้นที่ตรงที่สุด ในเมื่อธนาคารต่างประเทศไม่กล้าเคลียร์เงินให้ การเขียนกฎหมายว่าชำระเงินตามสัญญาการค้าต่างประเทศด้วยคริปโตทำได้และไม่จำกัดวงเงิน ก็คือการทำให้เส้นทางที่เอกชนใช้กันอยู่แล้วมีสถานะถูกกฎหมายเต็มตัว

ชั้นที่สอง ทำให้ผู้ให้บริการมีสถานะทางกฎหมาย

ปัญหาของธุรกิจใหญ่ในรัสเซียคือถึงจะอยากใช้ท่อนี้ ก็ไม่กล้าเพราะไม่มีกฎรองรับ พอมีทะเบียน มี SRO และมีทุนขั้นต่ำ บริษัทที่มีฝ่ายกฎหมายก็เข้ามาใช้ได้โดยไม่ต้องกลัวว่าตัวเองจะผิดกฎหมายในประเทศตัวเอง

ชั้นที่สาม นิรโทษกรรมเพื่อดึงของใต้ดินขึ้นมา

การให้ความคุ้มครองทางศาลแก่ผู้ถือ ไม่ว่าเคยแจ้งไว้หรือไม่ คือการเพิ่มสภาพคล่องที่อยู่ในระบบให้มากขึ้นโดยไม่ต้องหาเงินใหม่ ของเดิมที่ซุกอยู่จะได้กล้าโผล่

ชั้นที่สี่ กระจายเครือข่ายไม่ให้ตัดทีเดียวจบ

ชั้นนี้ไม่ได้อยู่ในกฎหมาย แต่อยู่ในวิธีที่ฝั่งปฏิบัติการทำ ตามที่ซีอีโอ PSB อธิบายไว้เองว่าโครงสร้างของเขาไม่ใช่ธนาคารเดียว เส้นทางเดียว หรือประเทศเดียว

ทั้งสี่ชั้นนี้ฟังดูเข้าท่า และถ้าคู่ต่อสู้คือหน่วยงานรัฐอย่างเดียว มันน่าจะพอสู้ได้

ปัญหาคือคู่ต่อสู้จริงไม่ใช่หน่วยงานรัฐ

3.4 เคสล่าสุดที่ตอบคำถามนี้ตรงที่สุด Binance ตัด HTX

ระหว่างที่กฎหมายรัสเซียกำลังจะมีผลวันที่ 1 กันยายน มีเหตุการณ์หนึ่งเกิดขึ้นในเดือนสิงหาคม 2026 ที่ตอบคำถามเรื่องหนีคว่ำบาตรได้ชัดกว่าตัวบททั้งฉบับ

Binance ประกาศหยุดประมวลผลธุรกรรมกับนิติบุคคลด้านคริปโต 16 ราย โดยทยอยตัดเป็นระยะ

• 7 สิงหาคม 2026 ตัด Shelbit และ Aban Tether Exchange
• 13 สิงหาคม 2026 ตัด A7 Nigeria, A7 Africa และ PilotFinance Ltd
• 23 สิงหาคม 2026 ตัดที่เหลืออีก 11 ราย ซึ่งรวมถึง HTX และ EXMO

หลังวันตัดของแต่ละราย ผู้ใช้ Binance ที่ส่งหรือรับเงินโดยเกี่ยวข้องกับนิติบุคคลเหล่านี้ จะทริกเกอร์การตรวจสอบด้าน compliance ซึ่งอาจนำไปสู่การจำกัดการใช้งานวอลเล็ต

ที่มาของเรื่องคือมาตรการชุดที่ 21 ของสหภาพยุโรปเมื่อ 23 กรกฎาคม 2026 ซึ่งระบุชื่อ HTX เป็นหนึ่งในบริษัทคริปโตที่ EU ระบุว่าช่วยให้ชาวรัสเซียเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร โดยชี้ว่า HTX ให้บริการทางการเงินแก่ A7 LLC ซึ่งเป็นโครงสร้างของรัสเซียที่ทำเรื่องการชำระเงินข้ามประเทศ และมีบริษัทลูกคือ A7 Nigeria กับ A7 Africa ส่วน UK คว่ำบาตร HTX ไปก่อนแล้วตั้งแต่พฤษภาคม 2026

สามจุดที่ควรอ่านจากเคสนี้

จุดแรก คนที่ลงดาบไม่ใช่รัฐบาล

ไม่มีกฎหมายฉบับไหนบังคับให้ Binance ตัด HTX และ Binance ก็ไม่ได้อยู่ใต้อำนาจศาลรัสเซีย สิ่งที่ทำให้ Binance ตัดคือการรักษาสิทธิ์เข้าถึงตลาดของตัวเอง เพราะถ้าปล่อยให้เงินจากนิติบุคคลที่ถูกระบุชื่อไหลผ่านระบบตัวเอง กระดานเองจะกลายเป็นเป้าถัดไป

นี่คือกลไกเดียวกับที่ทำให้ A7A5 ทรุด แต่ขยับขึ้นมาอีกชั้น จากเดิมที่แช่บัญชีรายคน คราวนี้คือตัดกระดานทั้งกระดานออกจากสภาพคล่องที่ใหญ่ที่สุดในตลาด

จุดที่สอง เครือข่ายกระจายกำลังถูกไล่ตัดทีละโหนด

ซีอีโอ PSB ให้สัมภาษณ์วันที่ 10 สิงหาคมว่าโครงสร้างของเขากระจายตัว ไม่ใช่ประเทศเดียว

สามวันต่อมา วันที่ 13 สิงหาคม Binance ตัด A7 Nigeria กับ A7 Africa

การกระจายเครือข่ายทำให้ตัดทีเดียวไม่จบจริง แต่มันไม่ได้แปลว่าตัดไม่ได้ มันแปลว่าต้องตัดหลายครั้ง และคนตัดก็กำลังทยอยตัดอยู่

ที่ต้องพูดให้ครบคือ ขาแอฟริกาของเครือข่ายนี้อาจไม่ได้ใหญ่อย่างที่ประกาศ

A7 ประกาศเปิดสำนักงานต่างประเทศแห่งแรกที่ไนจีเรียกับซิมบับเวเมื่อกันยายน 2025 แต่รายงานของ Financial Times เมื่อเดือนเมษายน 2026 ระบุว่ายังไม่ชัดว่า A7 มีการดำเนินงานจริงจังในแอฟริกาหรือไม่ เพราะแทบไม่มีร่องรอยกิจกรรมของบริษัทในพื้นที่ที่อ้าง และคนในวงการคริปโตหลายรายในไนจีเรียกับซิมบับเวที่ FT คุยด้วย บอกว่าไม่เคยรู้จักชื่อ A7 มาก่อน

เพราะฉะนั้นภาพที่ตรงกว่าคือ เครือข่ายกระจายตัวจริงในแง่การจดทะเบียนและการประกาศ แต่จะกระจายจริงในแง่ธุรกรรมแค่ไหน ยังเป็นคำถาม

จุดที่สาม ความเสี่ยงกระจุกกว่าที่โฆษณา

HTX มี Justin Sun เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ตั้งแต่ปี 2022 และ Sun คือผู้ก่อตั้ง TRON ซึ่งเป็นเชนที่ A7A5 เกือบทั้งหมดออกอยู่บนนั้น

ต้องบอกให้ชัดว่าการอยู่บนเชนเดียวกันไม่ใช่หลักฐานว่าใครทำผิด และฝั่ง Sun ก็ออกมาโต้ว่า HTX ไม่ได้ทำธุรกิจในตลาดที่ได้รับผลกระทบ พร้อมระบุว่ากำลังหารือกับหน่วยงานกำกับอยู่

แต่ในเชิงความเสี่ยง การที่ทั้งเชนที่ใช้ออกเหรียญ และกระดานที่เป็นทางออกสภาพคล่อง วิ่งกลับไปหาคนคนเดียวกัน แปลว่าเครือข่ายที่โฆษณาว่ากระจาย มีจุดร่วมมากกว่าที่คำว่ากระจายทำให้รู้สึก

ผลที่ตามมาเห็นแล้วในตลาด มีรายงานว่าสภาพคล่องของ HTX บางลงหลัง Binance ประกาศ โดยเฉพาะฝั่ง Ethereum

3.5 สรุปว่าสู้ได้ไหม

คำถามนี้ต้องแยกเป็นสองสนาม เพราะคำตอบไม่เหมือนกันเลย

สนามในประเทศ น่าจะได้ผลระดับหนึ่ง

เหตุผลคือรัฐคุมตัวแปรครบ ทั้งธนาคาร ทั้งตัวกลาง ทั้งการโฆษณา และรัสเซียมีประวัติบังคับใช้แบบไม่ต้องเกรงใจใคร

แต่ก็มีรูอยู่ ที่ชัดที่สุดคือเพดาน 300,000 รูเบิลเป็นการนับต่อตัวกลางหนึ่งราย ในทางปฏิบัติแปลว่าเปิดบัญชีสามที่ก็ซื้อได้สามเท่า ซึ่งเป็นช่องที่กฎแบบนี้เจอประจำ และต้องรอดูว่าธนาคารกลางจะปิดยังไง

อีกรูคือการห้ามจ่ายค่าสินค้าในประเทศ บังคับใช้กับธุรกิจได้ แต่บังคับใช้กับการโอนระหว่างคนสองคนยาก ซึ่งเป็นปัญหาเดียวกับที่จีนเจอมาแล้ว คือแบนหนักที่สุดในโลก แต่ Chainalysis ก็ยังรายงานว่าเครือข่ายที่ใช้ภาษาจีนโอนคริปโตนอกระบบปีละหลักหมื่นล้านดอลลาร์ โดย 84% เป็น USDT

สนามต่างประเทศ ตรงนี้กฎหมายช่วยได้น้อยกว่าที่คิดมาก

เพราะปัญหาที่ฆ่า A7A5 ไม่ใช่ความไม่ชัดเจนทางกฎหมายในรัสเซีย

ปัญหาคือปลายทางในประเทศอื่นไม่กล้ารับ และนั่นเป็นสิ่งที่กฎหมายรัสเซียสั่งไม่ได้ ต่อให้เขียนไว้สวยแค่ไหนว่าการค้าต่างประเทศทำได้ไม่จำกัดวงเงิน ถ้าธนาคารจีนหรือกระดานที่สิงคโปร์ยังกลัวมาตรการรองอยู่ ท่อก็ยังตันเหมือนเดิม

ที่แย่กว่านั้นสำหรับฝั่งรัสเซียคือ การขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการทำให้เป้าชัดขึ้น เมื่อก่อนผู้ให้บริการอยู่กระจัดกระจายและไม่มีรายชื่อ ต่อไปจะมีทะเบียนที่รัฐรับรอง ซึ่งแปลว่าหน่วยงานคว่ำบาตรฝั่งตะวันตกก็อ่านรายชื่อเดียวกันได้

ไม่ได้แปลว่ามันไร้ประโยชน์ ถ้ามองในมุมรัสเซีย การมีระบบที่ถูกกฎหมายและมีคนกำกับ ทำให้บริษัทใหญ่ที่ไม่อยากเสี่ยงเรื่องคดีกล้าเข้ามาใช้มากขึ้น และการนิรโทษกรรมก็น่าจะดึงเงินที่ซุกอยู่ขึ้นมาบนดินได้จำนวนหนึ่ง

แต่ถ้าถามว่ากฎหมายฉบับนี้จะทำให้รัสเซียหลุดจากผลของการคว่ำบาตรได้ไหม คำตอบคือไม่ เพราะตัวแปรที่ตัดสินไม่ได้อยู่ในมือคนเขียนกฎหมาย

บทเรียนที่ชัดที่สุดอยู่ในตัว A7A5 เอง

ย้อนกลับไปที่รายละเอียดการออกแบบที่ทิ้งไว้ในส่วนที่ 2 คือเหรียญนี้จงใจไม่ใส่ฟังก์ชันอายัด เพื่อไม่ให้ใครมากดปุ่มแช่ได้เหมือนที่ Tether ทำกับ Garantex

ผลคือมันแช่ไม่ได้จริงตามที่ออกแบบไว้ ไม่มีใครกดปุ่มหยุดเหรียญนี้ได้แม้แต่คนเดียว

แล้วมันก็ยังทรุดลง 96% อยู่ดี

เพราะสิ่งที่ฆ่ามันไม่ใช่ปุ่มอายัด แต่คือการที่คนปลายทางเลิกรับ ซึ่งเป็นสิ่งที่ออกแบบป้องกันในโค้ดไม่ได้ และเขียนกฎหมายในประเทศตัวเองป้องกันก็ไม่ได้เหมือนกัน

และมาตรการฝั่งตรงข้ามก็ยกระดับขึ้นอีกขั้นแล้ว

ในมาตรการชุดที่ 21 ของ EU มีเครื่องมือใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน คือการห้ามธุรกรรมระหว่างผู้ประกอบการใน EU กับผู้ให้บริการคริปโตที่รัสเซียใช้ ไปจนถึงขั้นตัดทั้งประเทศที่ปล่อยให้แพลตฟอร์มในเขตอำนาจตัวเองช่วยรัสเซียเลี่ยงมาตรการ

นักวิเคราะห์ด้าน compliance หลายรายชี้ตรงกันว่าประเทศที่มีโอกาสโดนใช้เครื่องมือนี้เป็นรายแรกคือคีร์กีซสถาน เพราะเป็นทั้งที่ตั้งของกระดาน Grinex และของผู้ออกเหรียญ A7A5 อีกทั้งยังมีธนาคารคีร์กีซถูกระบุชื่อในมาตรการชุดเดียวกันเรื่องการเชื่อมต่อระบบ SPFS ซึ่งเป็นระบบส่งข้อความทางการเงินของรัสเซียที่ใช้แทนสวิฟต์

ถ้าเครื่องมือนี้ถูกใช้จริง มันแปลว่าการย้ายไปจดทะเบียนในประเทศที่กฎหลวมไม่ใช่ทางออกอีกต่อไป เพราะความเสี่ยงจะตกกับทั้งประเทศนั้น ไม่ใช่แค่บริษัทที่ทำ

สี่อย่างที่ใช้วัดได้ว่ามันเวิร์กหรือไม่เวิร์ก

• วันที่ 23 สิงหาคม 2026 ซึ่งเป็นวันที่ Binance ตัด HTX กับอีก 10 ราย ดูว่ากระดานใหญ่รายอื่นทำตามไหม ถ้าทำตามแปลว่ามาตรฐาน compliance ของเอกชนกลายเป็นด่านหลักไปแล้วจริง
• EU จะงัดเครื่องมือตัดทั้งประเทศออกมาใช้กับคีร์กีซสถานหรือไม่ ถ้าใช้ ท่าย้ายไปจดทะเบียนประเทศที่กฎหลวมจะจบทันที
• จำนวนผู้ให้บริการที่ขึ้นทะเบียนได้จริงเมื่อถึงเส้นตาย 1 กรกฎาคม 2027 ถ้าน้อยแปลว่าไม่มีใครอยากเอาชื่อขึ้นทะเบียนให้เป็นเป้า
• กฎ Stablecoin ที่สภาดูมาจะร่างช่วงฤดูใบไม้ร่วงนี้ ออกมาหน้าตายังไง โดยเฉพาะว่าใครเป็นผู้ออกเหรียญ รัฐเองหรือให้แบงก์ทำ
• ปริมาณธุรกรรมของ A7A5 หรือเหรียญรุ่นถัดไป ฟื้นกลับมาไหมหลังกฎหมายมีผล ถ้าไม่ฟื้นแปลว่าปัญหาอยู่ที่ปลายทางจริง
• ท่าทีของธนาคารและกระดานในจีน ซึ่งเป็นคู่ค้าอันดับหนึ่งตามที่ฝั่ง PSB บอกเอง ถ้าจีนยังไม่ขยับ กฎหมายรัสเซียก็เป็นแค่เอกสารในประเทศ

ส่วนที่ 4 เทียบกับกฎหมายไทย

ของไทยไม่ได้มีกฎหมายคริปโตฉบับเดียวจบเหมือนรัสเซีย แต่ใช้หลายชั้นประกอบกัน คือ พ.ร.ก. การประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ. 2561 เป็นฐาน แล้วมีฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568 ที่ประกาศราชกิจจานุเบกษา 12 เมษายน 2568 และมีผล 13 เมษายน 2568 มาเสริม บวกประกาศของ ก.ล.ต. และเกณฑ์ของ ธปท. อีกชั้น

ประเด็น	รัสเซีย 282-FZ	ไทย
ตัวบทหลัก	Federal Law 282-FZ ลงนาม 4 ส.ค. 2026 มีผล 1 ก.ย. 2026	พ.ร.ก. สินทรัพย์ดิจิทัล 2561 และฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568 มีผล 13 เม.ย. 2568
ผู้กำกับ	ธนาคารกลางรัสเซีย บวกองค์กรกำกับกันเอง	ก.ล.ต. เป็นหลัก ทำงานร่วมกับ ธปท. และ ปปง.
ใช้จ่ายในประเทศ	ห้ามเด็ดขาด และห้ามโฆษณาที่เสนอรับชำระด้วยคริปโต	ไม่ได้ห้ามประชาชนโดยตรง แต่ห้ามผู้ประกอบธุรกิจที่มีใบอนุญาตให้บริการสนับสนุนการใช้สินทรัพย์ดิจิทัลชำระค่าสินค้าและบริการ ตามประกาศ กธ. 5/2565 มีผล 1 เม.ย. 2565 และต้องเตือนลูกค้าที่ใช้บัญชีผิดวัตถุประสงค์
ชำระเงินการค้าต่างประเทศ	ยกเว้นให้ทำได้ ไม่มีเพดานวงเงิน	ไม่มีช่องทางเฉพาะที่เปิดไว้
ข้อยกเว้นพิเศษ	คือช่องหลักของกฎหมายทั้งฉบับ	TouristDigiPay แซนด์บ็อกซ์ 18 เดือน ให้นักท่องเที่ยวต่างชาติแลกคริปโตเป็นบาทแล้วจ่ายผ่าน e-Money เพดาน 500,000 บาทต่อเดือน และ 100,000 บาทต่อครั้ง
เพดานรายย่อย	300,000 รูเบิลต่อปีต่อตัวกลาง เฉพาะเหรียญที่ธนาคารกลางรับรอง และต้องผ่านแบบทดสอบ	ไม่มีเพดานซื้อคริปโตทั่วไป แต่ฝั่ง ICO ตามประกาศ กจ. 15/2561 ผู้ลงทุนที่ไม่ใช่สถาบันหรือรายใหญ่ ถูกเสนอขายได้ไม่เกินรายละ 3 แสนบาทต่อการเสนอขายครั้งนั้น ยกเว้นโทเคนที่อ้างอิงอสังหาริมทรัพย์หรือทรัพย์สินโครงสร้างพื้นฐานซึ่งไม่ติดเพดานนี้ ส่วนฝั่งผู้ออกต้องจำกัดยอดขายให้กลุ่มนี้รวมกันไม่เกิน 4 เท่าของส่วนผู้ถือหุ้น หรือ 70% ของมูลค่าที่เสนอขายต่อครั้ง แล้วแต่จำนวนใดสูงกว่า
ทุนขั้นต่ำผู้ประกอบธุรกิจ	15 ล้านรูเบิล ราว 6 ล้านบาท	ตามประกาศ กธ. 28/2567 ข้อ 3 แบ่งตามประเภทและตามว่าเก็บรักษาทรัพย์สินลูกค้าหรือไม่ ศูนย์ซื้อขายที่เก็บทรัพย์สินลูกค้า 100 ล้านบาท ศูนย์ซื้อขายที่ไม่เก็บ นายหน้าและผู้ค้าที่เก็บ รวมถึงผู้รับฝากสินทรัพย์ดิจิทัล 50 ล้านบาท ผู้จัดการเงินทุน 25 ล้านบาท นายหน้าและผู้ค้าที่ไม่เก็บทรัพย์สินลูกค้า 10 ล้านบาท ที่ปรึกษา 1 ล้านบาท
แพลตฟอร์มนอกระบบ	ธนาคารต้องปฏิเสธการโอนไปยังผู้ให้บริการที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน	พ.ร.ก. ฉบับที่ 2 ให้ ก.ล.ต. ปิดกั้นแพลตฟอร์มต่างชาติที่ไม่ได้รับอนุญาตและชักชวนคนไทยได้เร็วขึ้น
นิรโทษกรรมผู้ถือ	มี ให้ความคุ้มครองทางศาลไม่ว่าเคยแจ้งไว้หรือไม่	ไม่มี
ที่กำลังจะมา	สภาดูมาเริ่มร่างกฎ Stablecoin ฤดูใบไม้ร่วง 2026	ธปท. เตรียม Hearing เรื่อง Stablecoin บาทในปี 2026 ก.ล.ต. กับ ธปท. เตรียมออกเกณฑ์คุมธุรกรรม Stablecoin ในปีนี้ ส่วน Travel Rule ปิดรับฟังความเห็นไปเมื่อ 10 ก.ค. 2026 คาดบังคับใช้ไตรมาสแรกปี 2027

ภาพ: สี่ปีจากข้อเสนอแบนทั้งระบบ สู่กฎหมายที่ธนาคารกลางเป็นผู้กำกับเอง

สามจุดที่ปรัชญาต่างกัน

หนึ่ง ห้ามเรื่องเดียวกัน แต่คนละเหตุผล

ของไทย เหตุผลที่ ก.ล.ต. ให้ไว้ตอนออกเกณฑ์ปี 2565 คือกลัวผลกระทบต่อเสถียรภาพทางการเงินและระบบเศรษฐกิจ เป็นเหตุผลแนวธนาคารกลางมาตรฐาน

ของรัสเซียมีอีกชั้นที่ไทยไม่มี คือเขาเพิ่งทุ่มสร้างรูเบิลดิจิทัลที่บังคับใช้วันเดียวกับกฎหมายนี้พอดี การห้ามคริปโตจ่ายในประเทศจึงไม่ใช่แค่การป้องกันความเสี่ยง แต่คือการเคลียร์พื้นที่ให้เงินของรัฐด้วย

สอง ทิศทางของประตูที่เปิด สวนกันคนละทาง

รัสเซียปิดประตูในประเทศ แล้วเปิดประตูออกนอกแบบไม่มีเพดาน เพราะเป้าหมายคือเก็บเงินค่าน้ำมันให้ได้ท่ามกลางการถูกคว่ำบาตร

ไทยปิดประตูในประเทศเหมือนกัน แต่ประตูที่เราแง้มคือ TouristDigiPay ซึ่งให้คนนอกเอาคริปโตเข้ามาแปลงเป็นบาทแล้วใช้จ่ายในไทย โดยร้านค้ารับเป็นเงินบาทเท่านั้น

รัสเซียเปิดช่องให้เงินไหลออกเพื่อค้าขาย ส่วนไทยเปิดช่องให้เงินไหลเข้าเพื่อการท่องเที่ยว ของอย่างเดียวกันแต่คนละเป้าหมายทางเศรษฐกิจ

สาม ไทยกรองที่ผู้ให้บริการ รัสเซียกรองที่ตัวผู้ลงทุน

รัสเซียคุมรายย่อยแน่นกว่าไทยเยอะ ทั้งเพดานต่อปี ทั้งจำกัดว่าซื้อได้เฉพาะเหรียญที่ธนาคารกลางรับรอง ทั้งต้องสอบผ่านก่อน ในขณะที่คนไทยเดินเข้ากระดานที่มีใบอนุญาตแล้วซื้อเหรียญอะไรก็ได้เท่าไรก็ได้ ตราบใดที่เหรียญนั้นถูกลิสต์อยู่

ในทางกลับกัน ไทยคุมฝั่งผู้ประกอบธุรกิจหนักกว่ามาก ทุนจดทะเบียนศูนย์ซื้อขายที่เก็บทรัพย์สินลูกค้าของไทยอยู่ที่ 100 ล้านบาท ส่วนรัสเซียตั้งไว้ราว 6 ล้านบาท ต่างกันเกินสิบเท่า

ความต่างนี้สะท้อนแผลคนละแบบ ไทยเจ็บมาจากกระดานล้มและคดีฉ้อโกงจนต้องยกระดับเกณฑ์เงินทุน ส่วนรัสเซียกังวลว่าประชาชนจะย้ายเงินออกจากระบบรูเบิลมากกว่า

ที่ตลกดีคือเลข 300,000 ไปโผล่ทั้งสองฝั่ง แต่คนละสกุลและคนละความหมาย ของรัสเซียคือเพดานซื้อคริปโตต่อปีต่อตัวกลาง ส่วนของไทยคือเพดานที่รายย่อยลงทุนใน ICO ได้ต่อโครงการ

แล้วไทยหยิบอะไรไปใช้ได้บ้าง

มีสองอย่างที่น่าคิดต่อ

อย่างแรกคือเรื่องข้อยกเว้น ข้อห้ามของทุกประเทศหน้าตาคล้ายกันหมด แต่ข้อยกเว้นคือส่วนที่บอกว่าประเทศนั้นต้องการอะไรจริงๆ ของรัสเซียคือการค้าต่างประเทศ ของไทยคือนักท่องเที่ยว ถ้าวันหนึ่งไทยจะเปิดช่องเพิ่ม คำถามที่ควรถามก่อนคือเราอยากได้อะไรจากมัน ไม่ใช่ว่าประเทศอื่นเปิดแล้วเราต้องเปิดตาม

อย่างที่สองคือเรื่องที่กระทบคนอ่านโดยตรงที่สุด

กลไกที่ทำให้ A7A5 ทรุด คือกระดานทั่วโลกสแกนแล้วพบว่า USDT ก้อนนั้นเคยผ่านที่อยู่ที่ติดแบล็กลิสต์ แล้วแช่บัญชีทิ้ง โดยไม่สนใจว่าคนถือปัจจุบันรู้เรื่องหรือเปล่า

ข้อมูลจาก Chainalysis ระบุว่าไทยติดกลุ่มประเทศที่ใช้คริปโตสูงที่สุดในโลก และราว 70 ถึง 80% ของปริมาณคริปโตในไทยคือ Stablecoin ไม่ใช่ Bitcoin ไม่ใช่ Altcoin แปลว่าของที่คนไทยใช้จริงคือของประเภทเดียวกับที่บทความนี้เล่ามาทั้งบท

ถ้าคุณรับ USDT มือสองจากคนแปลกหน้า จากกลุ่มเทรดนอกระบบ หรือจากดีลที่ราคาดีเกินเหตุ แล้วเหรียญก้อนนั้นเคยผ่านที่อยู่ที่ติดแบล็กลิสต์ คุณมีสิทธิ์โดนแช่บัญชีตอนโอนเข้ากระดาน โดยที่คุณไม่ได้ทำอะไรผิดเลย

อันนี้ไม่ใช่การขู่ มันคือกลไกหลักที่ทำให้ Stablecoin ทั้งเหรียญทรุดมาแล้ว

และมาตรฐานแบบเดียวกันกำลังจะกลายเป็นกฎในไทยด้วย

ก.ล.ต. เปิดรับฟังความเห็นร่างประกาศเรื่อง Travel Rule สำหรับสินทรัพย์ดิจิทัลเมื่อเดือนมิถุนายน 2026 ปิดรับฟังวันที่ 10 กรกฎาคม 2026 และประเมินว่าจะประกาศบังคับใช้ได้ในไตรมาสแรกของปี 2027 สาระสำคัญคือธุรกรรมโอนตั้งแต่ 30,000 บาทขึ้นไป ผู้ประกอบธุรกิจต้องส่งข้อมูลผู้โอนและผู้รับไปยังปลายทาง และต้องพิสูจน์ความเป็นเจ้าของกระเป๋าแบบ Self-hosted

ส่วนเกณฑ์เฉพาะเรื่อง Stablecoin ยังไม่มีประกาศบังคับใช้ ล่าสุดคือ ก.ล.ต. ร่วมกับ ธปท. หารือผู้ประกอบธุรกิจเมื่อ 7 สิงหาคม 2026 ตามข่าว ก.ล.ต. ฉบับที่ 165/2569 โดยคาดว่าจะออกหลักเกณฑ์ภายในปีนี้

พูดง่ายๆ คือช่วงเวลาที่ยังหลวมกำลังจะหมดลง

ปิดท้าย

ถ้าให้สรุป สิ่งที่น่าสนใจที่สุดของกฎหมายฉบับนี้ไม่ใช่เนื้อหา แต่คือการที่มันมีอยู่

ประเทศที่เมื่อสี่ปีก่อนบอกว่าคริปโตเป็นภัยต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจ วันนี้เขียนกฎหมายให้ธนาคารกลางตัวเองเป็นคนกำกับ พร้อมนิรโทษกรรมคนที่เคยถือของนอกระบบ และเปิดช่องให้ธุรกิจใช้ชำระเงินข้ามประเทศแบบไม่จำกัดวงเงิน

สิ่งที่ทำให้เขาเปลี่ยนใจไม่ใช่บทความวิชาการ ไม่ใช่การล็อบบี้ และไม่ใช่ราคาที่ขึ้น แต่คือปริมาณธุรกรรมที่เถียงไม่ได้ กับความจริงที่ว่าถ้าไม่เอาเข้ามาในกฎหมาย มันก็จะไปทำกันข้างนอกอยู่ดี

ส่วนคำถามว่าสู้ได้ไหม ในประเทศน่าจะพอคุมได้ แต่ในสนามต่างประเทศซึ่งเป็นเหตุผลที่ออกกฎหมายมาตั้งแต่แรก ตัวแปรที่ตัดสินไม่ได้อยู่ในมือคนเขียนกฎหมาย มันอยู่ที่ว่าธนาคารในจีนกับที่อื่นจะกล้ารับหรือเปล่า ซึ่งกฎหมายรัสเซียสั่งไม่ได้

อันนี้คงต้องดูกันยาวๆ ครับ อย่างเร็วก็คงเห็นภาพชัดขึ้นหลังกฎ Stablecoin ของเขาออกช่วงปลายปี

หมายเหตุกองบรรณาธิการ เนื้อหาทั้งหมดนี้เรียบเรียงจากประกาศทางการ บทวิเคราะห์ของสำนักกฎหมาย และรายงานข่าวที่ตรงกันหลายสำนัก ไม่ได้อ่านตัวบทภาษารัสเซียรายมาตราโดยตรง หากพบจุดที่คลาดเคลื่อนแจ้งมาได้ จะแก้ไขและระบุหมายเหตุการแก้ไขไว้ท้ายเรื่อง และยังมีกฎหมายคู่กันอีกฉบับคือ 283-FZ ที่บทความนี้ยังไม่ได้ครอบคลุม

---

แหล่งอ้างอิงหลัก

• Federal Law No. 282-FZ ลงวันที่ 4 ส.ค. 2026 เผยแพร่บน pravo.gov.ru เลขที่เอกสาร 0001202608040007 และ kremlin.ru
• ฐานข้อมูลกฎหมาย ГАРАНТ สำหรับสถานะและวันมีผลของแต่ละหมวด
• Reuters (14 มี.ค. 2025) การใช้คริปโตในการค้าน้ำมันของรัสเซียกับจีนและอินเดีย
• Reuters (10 ส.ค. 2026) คำให้สัมภาษณ์ซีอีโอ PSB เรื่อง Turnover ของ A7A5
• OFAC (14 ส.ค. 2025) มาตรการต่อ Garantex, Grinex, A7A5 และ A7 LLC
• Chainalysis, Elliptic, TRM Labs และ Crystal Intelligence สำหรับข้อมูลออนเชนของ A7A5 และ Grinex
• Tronscan หน้าโทเคน A7A5 บนเครือข่าย TRON แอดเดรส TLeVfrdym8RoJreJ23dAGyfJDygRtiWKBZ ตรวจสอบเมื่อ 19 ส.ค. 2026
• CoinDesk (26 พ.ค. 2026) มาตรการของ UK และ (24 ก.ค. 2026) มาตรการชุดที่ 21 ของ EU
• Bank of Russia ประกาศการใช้งานรูเบิลดิจิทัลวงกว้าง 1 ก.ย. 2026
• ราชกิจจานุเบกษา พ.ร.ก. การประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568
• ข่าว ก.ล.ต. เรื่องเกณฑ์ Means of Payment (23 มี.ค. 2565), เกณฑ์เงินทุนผู้ประกอบธุรกิจ, หลักการ ICO และโครงการ TouristDigiPay
• ก.ล.ต. และ ธปท. (7 ส.ค. 2026) แนวทางกำกับดูแลธุรกรรม Stablecoin
• Behind the Crypto EP.20 และ EP.01